Το πρώτο τεχνητό γλυκαντικό : Σάπα

To πρώτο τεχνητό γλυκαντικό στην ιστορία είναι από την εποχή της αρχαίας Ρώμης, η σάπα. Έχει μια παράξενη ιστορία, που δείχνει πόσο η επιθυμία για το γλυκό ξεπερνάει άλλες ανάγκες.

Το μέλι από μόνο του ποτέ δεν ήταν ικανοποιητική λύση στην απαίτηση για τη γλύκανση του φαγητού και στην αυτοκρατορική Ρώμη η ζάχαρη ήταν ένα πολύ σπάνιο είδος εισαγόμενο από την Ανατολή.

Η σάπα ήταν εύκολη στην παρασκευή και τη χρησιμοποιούσαν σαν πρόσθετο στις σάλτσες. Το πόσο δημοφιλής ήταν φαίνεται και από το γεγονός ότι περιλαμβάνεται σε 85 συνταγές του μπεστ-σέλερ της Ρώμης "Εγχειρίδιο μαγειρικής του Απίκιου".

Οι οινοπαραγωγοί τη χρησιμοποιούσαν για να βελτιώσουν την ποιότητα και για να αυξήσουν τη διάρκεια ζωής των κρασιών. Οι Έλληνες ανακάλυψαν αυτή τη μικρή απάτη και τη χρησιμοποίησαν, έτσι, παρ' όλο που τα ελληνικά κρασιά είχαν πολύ καλό όνομα, τα συνόδευσε και η φήμη ότι προκαλούν αποβολές κατά την κύηση.

Η καθαρή σάπα τρωγόταν από τις Ρωμαίες εταίρες για να προκαλέσει αποβολή σε περίπτωση ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης και επί πλέον επειδή έδινε ένα ελκυστικό ανοιχτό χρώμα προσώπου.

Οι Ρωμαίοι υποπτεύθηκαν ότι η σάπα δηλητηρίαζε την υγεία τους, αλλά συνέχισαν να την τρώνε. Οι κατηγορίες μεταξύ άλλων ήταν ότι προκαλεί κούραση, αδιαφορία και αναιμία.

Τελικά όλα ήταν αλήθεια, επειδή στην παρασκευή της έπαιρνε μέρος και ο μόλυβδος. Ο Πλίνιος ο πρεσβύτερος  που έζησε μεταξύ 23 μΧ και 74 μΧ περιέγραψε ότι η σάπα παρασκευαζόταν βράζοντας χυμό σταφυλιών, κατακάθια κρασιού ή ξινισμένο κρασί έως ότου η αλκοόλη και το νερό εξατμιστούν. Για καλή σάπα, έγραψε, είναι βασικό να χρησιμοποιηθεί τηγάνι από μόλυβδο.

Όλα μπορούν να εξηγηθούν με λίγη χημεία : η αλκοόλη του κρασιού μετατρεπόταν σε οξικό οξύ, το οποίο μαζί με τα υπόλοιπα οξέα του κρασιού προσέβαλαν το μόλυβδο και ένα από τα κύρια προϊόντα της αντίδρασης αυτής ήταν ο οξικός μόλυβδος (CH₃COO)₂Pb. Ωραίοι λευκοί κρύσταλλοι μπορούσαν να σχηματιστούν στη σάπα, που είχαν πράγματι πολύ γλυκιά γεύση. Όταν ταυτοποιήθηκε η χημική τους σύσταση το 18ο αιώνα, τους αποκάλεσαν ζάχαρη του μολύβδου.

Η σάπα λοιπόν τα έκανε όλα : γλύκαινε το φαγητό, συντηρούσε το κρασί σκοτώνοντας τα βακτήρια, προκαλούσε αποβολές και στειρότητα και το χρώμα του προσώπου γινόταν ανοιχτό, λόγω χρόνιας δηλητηρίασης από μόλυβδο, που προκαλεί αναιμία. Αλλά η χρόνια δηλητηρίαση από μόλυβδο προκαλεί και βλάβες στον εγκέφαλο, φτάνοντας μέχρι την παραφροσύνη.

Πολλοί ιστορικοί θεωρούν ότι είναι πολύ πιθανό η παρακμή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας να οφειλόταν σε δηλητηρίαση από μόλυβδο, καθώς εκτός από τη σάπα, στην καθημερινή ζωή των Ρωμαίων, ο μόλυβδος υπήρχε παντού : όχι μόνο στους σωλήνες νερού, τα μαγειρικά σκεύη και τα διάφορα δοχεία, αλλά και στα καλλυντικά τους.

Πάντως, είτε τους δηλητηρίασε ο μόλυβδος, είτε όχι, πρόλαβαν να οργανώσουν μερικά από τα πιο εξωφρενικά όργια στην ιστορία του κόσμου. . .

12 πολύ επικίνδυνες ουσίες σε καθημερινά αντικείμενα

Συχνά φοράμε μάσκες και ειδικά γάντια όταν βρισκόμαστε εκτεθειμένοι σε χημικές ουσίες στα εργαστήρια, ωστόσο ελάχιστοι γνωρίζουν ότι αρκετές επικίνδυνες χημικές ουσίες βρίσκονται πολύ πιο κοντά μας απ' ότι νομίζουμε και συγκεκριμένα μέσα στο σπίτι μας.

Η μη Κυβερνητική Οργάνωση «Environmental Working Group» δημοσίευσε τη λίστα με τις 12 πιο επικίνδυνες χημικές ουσίες, τους λεγόμενους «ενδοκρινικούς διαταρράκτες», οι οποίοι βρίσκονται σε καθημερινά αντικείμενα και υλικά που έχουμε σπίτι μας και έχουν την ιδιότητα να μιμούνται ή να μπλοκάρουν τις ορμόνες του οργανισμού προκαλώντας σοβαρά προβλήματα υγείας.

Δείτε ποιες είναι αυτές οι επικίνδυνες ουσίες και πώς να προστατευθείτε από αυτές.

Δισφαινόλη Α (BPA)

Το BPA έχει συνδεθεί με αρκετά είδη καρκίνου, με αναπαραγωγικά προβλήματα, με παχυσαρκία, αλλά και καρδιακές παθήσεις, και σύμφωνα με τις δοκιμές της κυβέρνησης, το 93% των Αμερικανών έχουν BPA στο σώμα τους !

Πώς να προστατευτείτε: Προτιμήστε τα φρέσκα αντί για τις κονσέρβες ή επιλέξτε προϊόντα στα οποία οι εταιρείες δεν χρησιμοποιούν BPA ή παρόμοιες χημικές ουσίες για τις κονσέρβες τους.

Διοξίνες

Πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι η έκθεση ακόμη και σε χαμηλά επίπεδα διοξίνης μπορεί τόσο να επηρεάσει μόνιμα την ποιότητα του σπέρματος και τη μείωση του αριθμού σπερματοζωαρίων στους άνδρες, ενώ αποτελούν επίσης ισχυρά καρκινογόνα και επηρεάζουν το ανοσοποιητικό και το αναπαραγωγικό σύστημα.Πώς να προστατευτείτε: Αυτό είναι αρκετά δύσκολο, δεδομένου ότι η αμερικανική προσφορά τροφίμων είναι ευρέως μολυσμένη. Προϊόντα όπως το κρέας, τα ψάρια, το γάλα, τα αυγά και το βούτυρο είναι πιο πιθανό να έχουν μολυνθεί, αλλά μπορείτε να περιορίσουμε την έκθεσή σας με την κατανάλωση λιγότερων ζωικών προϊόντων.
Πώς να προστατευτείτε: Αυτό είναι αρκετά δύσκολο, δεδομένου ότι η αμερικανική προσφορά τροφίμων είναι ευρέως μολυσμένη. Προϊόντα όπως το κρέας, τα ψάρια, το γάλα, τα αυγά και το βούτυρο είναι πιο πιθανό να έχουν μολυνθεί, αλλά μπορείτε να περιορίσουμε την έκθεσή σας με την κατανάλωση λιγότερων ζωικών προϊόντων.

Ατραζίνη

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η έκθεση ακόμη και σε χαμηλά επίπεδα του ζιζανιοκτόνου ατραζίνης μπορεί να μετατρέψει τα αρσενικά βατράχια σε θηλυκά που παράγουν εντελώς βιώσιμα αυγά. Ατραζίνη χρησιμοποιείται ευρέως στην πλειονότητα των καλλιεργειών καλαμποκιού στις Ηνωμένες Πολιτείες και κατά συνέπεια, είναι διάχυτη στο πόσιμο νερό. Η ατραζίνη έχει συνδεθεί με όγκους του μαστού, καθυστερημένη εφηβεία και φλεγμονή του προστάτη στα ζώα, και κάποια έρευνα την έχει συνδέσει με τον καρκίνο του προστάτη σε ανθρώπους.
Πώς να προστατευτείτε: Αγοράστε βιολογικά προϊόντα και ένα φίλτρο πόσιμου νερού το οποίο να έχει πιστοποιηθεί ότι απομακρύνει την ατραζίνη.

Φθαλικές ενώσεις

Είναι απολύτως φυσιολογικό και υγιές 50 δισεκατομμύρια κύτταρα στο σώμα σας να πεθαίνουν κάθε μέρα! Όμως, μελέτες έχουν δείξει ότι οι χημικές ουσίες που ονομάζονται φθαλικές ενώσεις μπορεί να προκαλέσουν πρόωρο θάνατο στα κύτταρα των όρχεων, κάνοντάς τα να πεθάνουν νωρίτερα από ότι θα έπρεπε.

Πώς να προστατευτείτε: Ένα καλό μέρος για να ξεκινήσετε είναι να αποφεύγετε τα πλαστικά δοχεία τροφίμων, τα παιδικά παιχνίδια (ορισμένοι φθαλικοί εστέρες έχουν ήδη απαγορευτεί σε προϊόντα για παιδιά), και το πλαστικό περιτύλιγμα κατασκευασμένο από PVC. Επίσης, αποφύγετε τα προϊόντα που περιέχουν «πρόσθετο άρωμα» (fragrance), γιατί συχνά κρύβονται εκεί φθαλικές ενώσεις.

Υπερχλωρικά άλατα

Πρόκειται για ένα συστατικό που βρίσκεται και στα καύσιμα πυραύλων και μολύνει μεγάλο μέρος της παραγωγής και του γάλατος, σύμφωνα με την EWG. Οταν υπερχλωρικό αλας περνάει στο σώμα σας ανταγωνίζεται με το θρεπτικό ιώδιο, το οποίο ο θυρεοειδής αδένας χρειάζεται για την παραγωγή ορμονών του θυρεοειδούς. Βασικά, αυτό σημαίνει ότι, αν ο οργανισμός σας λάβει πολύ υπερχλωρικό άλας θα διαταράξει σημαντικά τη λειτουργία του θυρεοειδούς.

Πώς να προστατευτείτε: Μπορείτε να μειώσετε το υπερχλωρικό άλας στο πόσιμο νερό σας εγκαθιστώντας ένα φίλτρο αντίστροφης όσμωσης. Οσο για το φαγητό, είναι σχεδόν αδύνατο να αποφευχθεί το υπερχλωρικό άλας, αλλά μπορείτε να μειώσετε τις δυνητικές επιπτώσεις του φροντίζοντας να παίρνετε αρκετό ιώδιο από τη διατροφή σας.

Επιβραδυντές φλόγας

Αυτές οι χημικές ουσίες μπορούν να μιμηθούν τις θυρεοειδικές ορμόνες στο σώμα μας και να διαταράξουν τη δραστηριότητά τους. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερο IQ και σε άλλες σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία.

Πώς να προστατευτείτε: Μερικά πράγματα που μπορεί να μπορείτε να κάνετε είναι να χρησιμοποιήστε μια ηλεκτρική σκούπα με φίλτρο HEPA, η οποία μπορεί να περικόψει την τοξική σκόνη του σπιτιού, να αντικαταστήσετε τα παλιά χαλιά και να αποφεύγετε τα αφρώδη προϊόντα καθαρισμού επίπλων.

Μόλυβδος

Ο μόλυβδος βλάπτει σχεδόν κάθε όργανο στο σώμα και έχει συνδεθεί με ένα εντυπωσιακό φάσμα επιπτώσεων στην υγεία, συμπεριλαμβανομένων μόνιμης εγκεφαλικής βλάβης, μείωση IQ, απώλεια ακοής, αποβολή, πρόωρο τοκετό, αυξημένη αρτηριακή πίεση, βλάβη των νεφρών και του νευρικού συστήματος και ορμονικές διαταραχές

Πώς να προστατευτείτε: Κρατήστε το σπίτι σας καθαρό και καλά διατηρημένο. Ένα καλό φίλτρο νερού μπορεί επίσης να μειώσει την έκθεσή σας από το πόσιμο νερό.

Αρσενικό

Αυτή η τοξίνη κρύβεται στο φαγητό σας και το πόσιμο νερό. Σε μικρές ποσότητες, το αρσενικό μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του δέρματος, της ουροδόχου κύστης και του πνεύμονα.
Πώς να προστατευτείτε: Μειώσετε την έκθεσή σας, χρησιμοποιώντας ένα φίλτρο νερού που μειώνει τα επίπεδα αρσενικού.

Υδράργυρος

Ένα φυσικό, αλλά τοξικό μέταλλο, περνάει στον αέρα και τους ωκεανούς κυρίως από την καύση άνθρακα. Τελικά, μπορεί να καταλήξει στο πιάτο σας, με τη μορφή μολυσμένων θαλασσινών
Πώς να προστατευτείτε: Για τους ανθρώπους που εξακολουθούν να θέλουν να φάνε θαλασσινά με πολλά υγιεινά λίπη, αλλά χωρίς μια πλευρά του τοξικού υδραργύρου, τότε ο σολομός και η πέστροφα θεωρούνται ασφαλείς επιλογές.

Υπερφθοριωμένες χημικές ουσίες (PFΟΑs)

Μία διαβόητη ένωση που έχει αποδειχθεί μη βιοδιασπώμενη. Αυτό σημαίνει ότι ακόμα κι αν η χημική ουσία είχε απαγορευτεί μετά από δεκαετίες χρήσης, θα εμφανίζεται στο σώμα των ανθρώπων για αμέτρητες γενιές.

Πώς να προστατευτείτε: Αποφύγετε τα αντικολλητικά τηγάνια και τα αδιάβροχα υφάσματα.

Οργανοφωσφορικά παρασιτοκτόνα

Παρεμβαίνουν στον τρόπο που επικοινωνεί η τεστοστερόνη με τα κύτταρα, μειώνοντας τα επίπεδα τεστοστερόνης και μεταβάλλοντας τα επίπεδα των ορμονών του θυρεοειδούς.

Aιθέρες γλυκόλης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση λέει ότι ορισμένες από αυτές τις χημικές ουσίες "μπορεί να βλάψει τη γονιμότητα ή το έμβρυο και να προκαλέσουν άσθμα και αλλεργίες.

Πώς να προστατευτείτε: Τηρήστε τις οδηγίες ασφαλείας όταν χρησιμοποιείτε καθαριστικά προϊόντα.

Χημικές ουσίες στο αίμα προδίδουν την κοινωνική θέση, σύμφωνα με επιστήμονες

Οι επιστήμονες εντόπισαν εννέα ουσίες που φαίνεται κατά κύριο λόγο να αυξάνονται σε ανθρώπους με υψηλότερα εισοδήματα και ανώτερη θέση στην κοινωνία.

Πρώτη φορά βρετανοί επιστήμονες ισχυρίζονται ότι βρήκαν ένα τρόπο να συσχετίζουν τον πλούτο ενός ανθρώπου με συγκεκριμένες χημικές ουσίες στο αίμα του. Σύμφωνα με τους ερευνητές, μερικές ουσίες εμφανίζονται αυξημένες στον οργανισμό, ανάλογα με το επίπεδο του εισοδήματος κάποιου.

Όπως γράφει η εφημερίδα Telegraph, οι ερευνητές, με επικεφαλής την επιδημιολόγο Τζέσικα Τάιρελ του Ευρωπαϊκού Κέντρου Περιβάλλοντος και Ανθρώπινης Υγείας της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστημίου Έξετερ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιβαλλοντικό περιοδικό «Environmental International», συσχέτισαν το επίπεδο 179 χημικών ουσιών στο σώμα (με βάση δείγματα ούρων και αίματος από 22.000 περίπου άτομα) με το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο αυτών των ατόμων.

Με αυτό τον τρόπο, εντόπισαν εννέα ουσίες που φαίνεται κατά κύριο λόγο να αυξάνονται σε ανθρώπους με υψηλότερα εισοδήματα και ανώτερη θέση στην κοινωνία.

Οι ουσίες περιλαμβάνουν το αρσενικό και τον υδράργυρο (υπάρχουν στα ψάρια και στα θαλασσινά), το θάλλιο, το υπερφθορο-οκτανοϊκό οξύ, τη βενζοφαινόνη (υπάρχει στα αντιηλιακά) και τις μονοφθαλικές ενώσεις (χρησιμοποιούνται σε συσκευασίες τροφίμων, σαμπουάν κλπ).

Αντίθετα, άλλες ουσίες όπως το κάδμιο και ο μόλυβδος, που συνήθως σχετίζονται με τη βαριά βιομηχανία, βρίσκονται συχνότερα στο αίμα των φτωχότερων ανθρώπων.

«Διαπιστώσαμε ότι οι χημικές ουσίες συγκεντρώνονται στον καθένα, όμως το επίπεδο μερικών από αυτές εξαρτάται από τον πλούτο καθενός. Βρήκαμε ότι η συγκέντρωση 18 χημικών ουσιών συσχετίζεται στενά με το κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο και τον τρόπο ζωής» δήλωσε η Τζέσικα Τάιρελ.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η συσχέτιση εν μέρει οφείλεται στο διαφορετικό είδος της διατροφής, που εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από το εισόδημα κάποιου.
Επισήμανε ακόμα ότι σήμερα κυριαρχεί η άποψη πως οι άνθρωποι κοντά στο κατώφλι της φτώχειας κινδυνεύουν περισσότερο από τα αυξημένα επίπεδα ορισμένων χημικών ουσιών στο αίμα τους, όμως, όπως επισήμανε, «η νέα έρευνά μας δείχνει ότι όλοι - και όχι μόνο οι φτωχοί - θα έπρεπε να ανησυχούν για τη χημική επιβάρυνση του οργανισμού τους».

Για παράδειγμα, οι πιο εύποροι τρώνε συχνότερα ψάρια και θαλασσινά, οπότε αυξάνουν στο αίμα τους συγκεκριμένες χημικές ουσίες, όπως ο υδράργυρος.

Από την άλλη, όπως είπε η Τζέσικα Τάιρελ, το κάπνισμα, που αποτελεί συχνότερη συνήθεια των πιο φτωχών, αφήνει τα δικά του χημικά ίχνη στο αίμα, όπως το κάδμιο και τον μόλυβδο.

Πηγή : ΑΠΕ-ΜΠΕ