Το όνειρο του Μεντελέγιεφ

«Ονειρεύτηκα έναν πίνακα στον οποίο όλα τα χημικά στοιχεία έβρισκαν τη θέση που έπρεπε. Όταν ξύπνησα, τον μετέφερα αμέσως σε μια κόλλα χαρτί». 

Έτσι περιέγραψε ο Νμίτρι Μεντελέγιεφ τη γέννηση του σύγχρονου Περιοδικού Πίνακα.

Ήδη από το 1789, ο γάλλος χημικός Αντουάν Λαβουαζιέ είχε προσπαθήσει να κατατάξει σε ομάδες τα χημικά στοιχεία, από τα οποία μόνο τα 33 ήταν γνωστά εκείνη την εποχή.

Ο Νμίτρι Μεντβέντεφ (8 Φεβρουαρίου 1834 - 2 Φεβρουαρίου 1907) έκανε το μεγάλο άλμα τη διετία 1868-1870, όταν ανακάλυψε ότι οι ιδιότητες των χημικών στοιχείων εμφανίζουν μια παράξενη περιοδικότητα. Για παράδειγμα, αν κανείς κατατάξει τα στοιχεία με βάση τον ατομικό αριθμό τους, δηλαδή τον αριθμό των πρωτονίων στον πυρήνα τους, πολλές από τις χημικές και φυσικές ιδιότητες του λιθίου (ατομικός αριθμός 3) επανεμφανίζονται στο νάτριο (11) και ξανά στο κάλιο (19).

Το φαινόμενο αυτό θα έμενε ανεξήγητο μέχρι την ανακάλυψη της δομής του ατόμου, πολύ μετά τον θάνατο του μεγάλου ρώσου χημικού.

Πρακτικά, όμως, η επανάσταση είχε ήδη έρθει. Το 1869, ο Μεντελέγιεφ παρουσίασε την πρώτη βερσιόν του περιοδικού πίνακα όπως τον γνωρίζουμε σήμερα, ο οποίος του επέτρεψε να διορθώσει λάθη στις ιδιότητες χημικών στοιχείων που είχαν ήδη ανακαλυφθεί και, το κυριότερο, να προβλέψει την ύπαρξη άγνωστων τότε στοιχείων.

Η πρόβλεψη αυτή ήταν ο βασικός λόγος που ο Μεντελέγιεφ αναγνωρίστηκε ως πατέρας του περιοδικού πίνακα. O γερμανός χημικός Λόταρ Μέγιερ είχε δημοσιεύσει έναν παρόμοιο πίνακα το 1864, απέτυχε όμως να αφήσει κενές θέσεις για στοιχεία που δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα, κάτι για το οποίο προνόησε ο Μεντελέγιεφ.

Σήμερα, ο περιοδικός πίνακας έχει εμπλουτιστεί όχι μόνο με τα στοιχεία που προέβλεψε ο Μεντελέγιεφ, όπως το γερμάνιο και το γάλλιο, αλλά και με βαριά στοιχεία που δεν υπάρχουν στη φύση, όπως το πλουτώνιο και το αμερίκιο.

Το 1955, η IUPAC (Διεθνής Ένωση Καθαρής και Εφαρμοσμένης Χημείας) αναγνώρισε ένα νέο, ραδιενεργό στοιχείο με ατομικό αριθμό 101, το οποίο βαφτίστηκε μεντελέβιο προς τιμήν του ρώσου χημικού.

Χημικά δώρα 2014

Σκουλαρίκια κωνικές φιάλες

Με την ευκαιρία των γιορτών, γι' άλλη μια φορά παρουσιάζουμε δώρα που έχουν σχέση με τη χημεία και απευθύνονται σε χημικούς και μη.

• Κούπα με το μόριο της καφεΐνης (δείτε εδώ) 

• Σκουλαρίκια με σχήματα πολλών μορίων, όπως καφεΐνη (έχει την τιμητική της), σεροτονίνη, ντοπαμίνη και άλλα  (δείτε εδώ) 

• Επίσης σε κόσμημα : περιδέραια για όλα τα γούστα εδώ 

• Ακόμα : ρολόι με στοιχεία  εδώ 

• Διάφορες κούπες και κοσμήματα εδώ

• Χημικό σετ για κοκτέιλ  εδώ 

• Με τον περιοδικό Πίνακα : Γραβάτα ,  Κουρτίνα μπάνιου και μαγνητάκια με στοιχεία

► Δείτε ακόμα : Χημικά δώρα 2013 

Νέες ενδείξεις για τη δημιουργία του χημικού στοιχείου 115

Ένα ακόμα στοιχείο φαίνεται ότι θα πρέπει να προστεθεί στον Περιοδικό Πίνακα της Χημείας. Νέα πειράματα δείχνουν να επιβεβαιώνουν τη δημιουργία του στοιχείου με ατομικό αριθμό 115, ενός στοιχείου που μπορεί να υπάρξει στη φύση μόνο για κλάσματα του δευτερολέπτου.

O Περιοδικός Πίνακας κατατάσσει τα γνωστά χημικά στοιχεία ανάλογα με τον ατομικό τους αριθμό, δηλαδή τον αριθμό των πρωτονίων στον πυρήνα τους. Από τα 118 στοιχεία για τα οποία υπάρχουν ενδείξεις, μόνο τα πρώτα 98, ανιχνεύονται στη φύση, ενώ τα βαρύτερα στοιχεία δημιουργούνται στο εργαστήριο και διασπώνται σε ελαφρύτερα στοιχεία σχεδόν ακαριαία.

Οι πρώτες ενδείξεις για το στοιχείο 115, με την προσωρινή ονομασία «ununpentium» («ουνουνπέντιο») παρουσιάστηκαν το 2004 από Ρώσους ερευνητές, και μέχρι σήμερα πιστεύεται ότι έχουν δημιουργηθεί συνολικά περίπου 50 άτομα του στοιχείου.

Νέες, πειστικότερες ενδείξεις δημοσιεύονται τώρα στο Physical Review Letters από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Λουντ στη Σουηδία.

Ο Δρ Ντιρκ Ρούντολφ και οι συνεργάτες του δημιούργησαν μερικά άτομα του νέου στοιχείου ακολουθώντας την προσέγγιση των Ρώσων συναδέλφων τους: βομβάρδισαν ένα λεπτό φύλλο αμερίκιου (Am, ατομικός αριθμός 95) με ιόντα ασβεστίου.

Από τη σύγκρουση αυτή φαίνεται ότι σχηματίστηκε το στοιχείο 115, το οποίο όμως μετουσιώθηκε ακαριαία σε ελαφρύτερα στοιχεία μέσω μιας αντίδρασης που ονομάζεται α ραδιενεργή διάσπαση.

Στην πραγματικότητα οι ερευνητές δεν ανίχνευσαν το ίδιο το στοιχείο 115, αλλά κατέγραψαν σωματίδια που προκύπτουν από τη ραδιενεργή διάσπαση. Τα δεδομένα συνέπιπταν με τις θεωρητικές προβλέψεις και ενισχύουν τις υποψίες για την ύπαρξη του νέου στοιχείου.

Για να καταχωρηθεί όμως επίσημα στον Περιοδικό Πίνακα, η ανακάλυψη θα πρέπει πρώτα να αναγνωριστεί από την IUPAC (διεθνή ένωση χημείας).

Οι αρμόδιες επιτροπές δεν αποκλείεται τώρα να ζητήσουν νέα πειράματα πριν δώσουν το πράσινο φως.

Πηγή : in.gr

Δείτε ακόμη :

► Οι πρώτες ενδείξεις για το στοιχείο 115 εδώ

► Για το στοιχείο 113 εδώ 

► Στοιχεία 114 και 116 εδώ