Το όνειρο του Μεντελέγιεφ

«Ονειρεύτηκα έναν πίνακα στον οποίο όλα τα χημικά στοιχεία έβρισκαν τη θέση που έπρεπε. Όταν ξύπνησα, τον μετέφερα αμέσως σε μια κόλλα χαρτί». 

Έτσι περιέγραψε ο Νμίτρι Μεντελέγιεφ τη γέννηση του σύγχρονου Περιοδικού Πίνακα.

Ήδη από το 1789, ο γάλλος χημικός Αντουάν Λαβουαζιέ είχε προσπαθήσει να κατατάξει σε ομάδες τα χημικά στοιχεία, από τα οποία μόνο τα 33 ήταν γνωστά εκείνη την εποχή.

Ο Νμίτρι Μεντβέντεφ (8 Φεβρουαρίου 1834 - 2 Φεβρουαρίου 1907) έκανε το μεγάλο άλμα τη διετία 1868-1870, όταν ανακάλυψε ότι οι ιδιότητες των χημικών στοιχείων εμφανίζουν μια παράξενη περιοδικότητα. Για παράδειγμα, αν κανείς κατατάξει τα στοιχεία με βάση τον ατομικό αριθμό τους, δηλαδή τον αριθμό των πρωτονίων στον πυρήνα τους, πολλές από τις χημικές και φυσικές ιδιότητες του λιθίου (ατομικός αριθμός 3) επανεμφανίζονται στο νάτριο (11) και ξανά στο κάλιο (19).

Το φαινόμενο αυτό θα έμενε ανεξήγητο μέχρι την ανακάλυψη της δομής του ατόμου, πολύ μετά τον θάνατο του μεγάλου ρώσου χημικού.

Πρακτικά, όμως, η επανάσταση είχε ήδη έρθει. Το 1869, ο Μεντελέγιεφ παρουσίασε την πρώτη βερσιόν του περιοδικού πίνακα όπως τον γνωρίζουμε σήμερα, ο οποίος του επέτρεψε να διορθώσει λάθη στις ιδιότητες χημικών στοιχείων που είχαν ήδη ανακαλυφθεί και, το κυριότερο, να προβλέψει την ύπαρξη άγνωστων τότε στοιχείων.

Η πρόβλεψη αυτή ήταν ο βασικός λόγος που ο Μεντελέγιεφ αναγνωρίστηκε ως πατέρας του περιοδικού πίνακα. O γερμανός χημικός Λόταρ Μέγιερ είχε δημοσιεύσει έναν παρόμοιο πίνακα το 1864, απέτυχε όμως να αφήσει κενές θέσεις για στοιχεία που δεν είχαν ανακαλυφθεί ακόμα, κάτι για το οποίο προνόησε ο Μεντελέγιεφ.

Σήμερα, ο περιοδικός πίνακας έχει εμπλουτιστεί όχι μόνο με τα στοιχεία που προέβλεψε ο Μεντελέγιεφ, όπως το γερμάνιο και το γάλλιο, αλλά και με βαριά στοιχεία που δεν υπάρχουν στη φύση, όπως το πλουτώνιο και το αμερίκιο.

Το 1955, η IUPAC (Διεθνής Ένωση Καθαρής και Εφαρμοσμένης Χημείας) αναγνώρισε ένα νέο, ραδιενεργό στοιχείο με ατομικό αριθμό 101, το οποίο βαφτίστηκε μεντελέβιο προς τιμήν του ρώσου χημικού.

Σύγχρονοι αλχημιστές βρίσκουν χρυσάφι στον υπόνομο

Κι όμως, υπάρχει κάτι που λάμπει στον υπόνομο: η λυματολάσπη, το υπόλειμμα που μένει από την επεξεργασία των αστικών και βιομηχανικών αποβλήτων, περιέχει χρυσό και άλλα μέταλλα αξίας εκατομμυρίων δολαρίων, υπολογίζουν αμερικανοί ερευνητές.

Η ιδέα της «εξόρυξης» μετάλλων από τον υπόνομο μπορεί να φαίνεται απίθανη, εφαρμόζεται όμως  ήδη σε μια μονάδα βιολογικού καθαρισμού στην Ιαπωνία.

Στην πόλη Σούβα της επαρχίας Ναγκάνο, η εγκατάσταση βιολογικού καθαρισμού επεξεργάζεται λύματα από εργοστάσια παραγωγής συσκευών ακριβείας, τα οποία καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες μετάλλων. Σύμφωνα με το Reuters, σχεδόν δύο κιλά χρυσού ανακτώνται από κάθε τόνο στάχτης που προκύπτει από την καύση λυματολάσπης. Ακόμα και τα κανονικά ορυχεία χρυσού δεν προσφέρουν τέτοιες ποσότητες.

Ή βιομηχανική ζώνη της Σούβα είναι ιδιαίτερη περίπτωση, ωστόσο μια νέα μελέτη δείχνει ότι η απομόνωση μετάλλων από τα λύματα θα μπορούσε να είναι επικερδής και για πολλές άλλες πόλεις -τα αστικά λύματα συχνά αναμειγνύονται με βιομηχανικά λύματα ή ακόμα και με το νερό της βροχής που μεταφέρει μέταλλα του εδάφους.

Η ερευνητική ομάδα στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα χρησιμοποίησε φασματόμετρο μάζας για να προσδιορίσουν την περιεκτικότητα σε μέταλλα δειγμάτων λυματολάσπης που είχαν ληφθεί από διάφορες περιοχές των ΗΠΑ. 

Όπως αναφέρουν οι ερευνητές στην επιθεώρηση "Environmental Science & Technology", κάθε τόνος λυματολάσπης περιέχει μέταλλα αξίας 280 δολαρίων, από χρυσό και πλατίνα μέχρι χαλκό και ψευδάργυρο. 

Αυτό σημαίνει ότι τα λύματα μιας πόλης του ενός εκατομμυρίου κατοίκων μπορούν να δώσουν μέταλλα αξίας 13 εκατομμυρίων δολαρίων το χρόνο, συμπεριλαμβανομένων 2,6 εκατομμυρίων σε χρυσό και ασήμι.

Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι τα πραγματικά κέρδη θα ήταν μικρότερα, αφού η απόδοση της επεξεργασίας δεν θα έφτανε ποτέ το 100 τοις εκατό.

Πιστεύουν όμως ότι η επεξεργασία της λυματολάσπης θα μπορούσε τουλάχιστον να καλύψει ένα μέρος του κόστους του βιολογικού καθαρισμού. Επιπλέον, η επεξεργασμένη λυματολάσπη θα μπορούσε να χρησιμοποιείται ως λίπασμα χωρίς τον κίνδυνο παρουσίας βαρέων μετάλλων.

Αυτό βέβαια που θα καθορίσει τη βιωσιμότητα της ιδέας είναι το κόστος απομόνωσης των μετάλλων, το οποίο θα μπορούσε πρακτικά να είναι υψηλότερο από την αξία τους.

Μέχρι όμως να αναπτυχθούν κατάλληλες τεχνολογίες για την «εξόρυξη» χρυσού από τον υπόνομο, τα λύματα μπορούν να βρουν και άλλες χρήσεις.

Όπως επισημαίνει ο δικτυακός τόπος του Science, ένας μικρός αλλά όχι αμελητέος αριθμός μονάδων βιολογικού καθαρισμού στις ΗΠΑ έχει ήδη ξεκινήσει να απομονώνει φώσφορο και άζωτο, τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν ως λίπασμα αντί να προκαλούν ευτροφισμό σε λίμνες και ποτάμια.

Στη Σουηδία, ένα εργοστάσιο βιολογικού καθαρισμού πειραματίζεται με την παραγωγή βιοπλαστικών, ενώ ο Μπιλ Γκέιτς χρηματοδοτεί δοκιμές ενός αποτεφρωτήρα ανθρώπινων αποβλήτων που παράγει ηλεκτρισμό και πόσιμο νερό.

Πηγή : in.gr

Ωμέγα–3 και ωμέγα–6 λιπαρά οξέα

Γιατί ονομάζονται ω-3 και ω-6 ;

Ένας ευρύτατα χρησιμοποιούμενος τρόπος διάκρισης των ακόρεστων (κυρίως των πολυακόρεστων) λιπαρών οξέων βασίζεται στη θέση του πρώτου διπλού δεσμού ξεκινώντας από το πιο απόμακρο άτομο άνθρακα (άνθρακα της μεθυλομάδας, CH₃-) σε σχέση με την καρβοξυλική ομάδα. Ο άνθρακας αυτός ονομάζεται “ωμέγα” (ω-άνθρακας). 
Έτσι ως ω-3 και ω-6 χαρακτηρίζονται τα ακόρεστα λιπαρά οξέα των οποίων ο πρώτος διπλός δεσμός βρίσκεται στο 3ο και το 6ο άτομο άνθρακα ξεκινώντας την αρίθμηση από τον ωμέγα-άνθρακα (δηλ. το τελευταίο άτομο άνθρακα με βάση την κανονική αρίθμηση).

Τα σημαντικότερα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα είναι: το α-λινολενικό οξύ (9,12,15-δεκαοκτα-τριεν-ικό οξύ, α-linolenic acid, ALA), το 5,8,11,14,17-εικοσα-πενταεν-ικό οξύ (eicosapentaenoic acid, EPA), το 4,7,10,13,16,19-εικοσιδυο-εξαεν-ικό οξύ (docosahexaenoic acid, DHA).

Αντιπροσωπευτικά ωμέγα-6 λιπαρά οξέα είναι το λινελαϊκό (8,12-δεκαοκτα-διεν-ικό οξύ, linoleic acid, LA) και το αραχιδονικό οξυ (5,8,11,14-εικοσα-πενταεν-ικό οξύ, arachidonic acid).

Που βρίσκονται τα ω-3 και ω-6 ;

Ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρά οξέα, που βρίσκονται σε ιδιαίτερα μεγάλες αναλογίες στα ιχθυέλαια και στα λίπη των ψαριών, είναι απαραίτητα συστατικά της διατροφής του ανθρώπου. O οργανισμός του ανθρώπου μπορεί να κάνει αλληλομετατροπές των πολυακόρεστων οξέων, π.χ. του λινελαϊκού σε αραχιδονικό, μέσω ενδιάμεσης μετατροπής του σε γ-λινολενικό, όμως δεν μπορεί να βιοσυνθέσει το λινελαϊκό οξύ και το α-λινολενικό οξύ από άλλες πηγές. Για τον λόγο αυτό το λινελαϊκό οξύ και το α-λινολενικό οξύ πρέπει να λαμβάνονται με την τροφή και ονομάζονται απαραίτητα λιπαρά οξέα (essential fatty acids, EFAs). Παλαιότερα τα δύο αυτά πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (μαζί) ονομάζονταν βιταμίνη F.

Το έλαιο που λαμβάνεται από το συκώτι της μουρούνας (ηπατέλαιο) και άλλων συγγενών ψαριών όπως του μπακαλιάρου, είναι το περίφημο μουρουνέλαιο (cod liver oil), που είναι πλούσιο στις λιποδιαλυτές βιταμίνες Α (αντιξηροφθαλμική) και D (αντιρραχιτική).

Στην Ελλάδα μουρουνέλαιο δινόταν στα παιδιά κατά τις δεκαετίες του 1950 και του 1960 ως διατροφικό συμπλήρωμα. Δινόταν προληπτικά κατά της αβιταμίνωσης (που οδηγούσε συνήθως σε ραχίτιδα), λόγω της γενικά κακής διατροφής τους σε μια εποχή στερήσεων αμέσως μετά την Κατοχή και τον Εμφύλιο.

Λόγω της άσχημης οσμής και γεύσης του μουρουνέλαιου τα παιδιά δυστροπούσαν στη χορήγησή του (συνήθως τους έδιναν μια ολόκληρη κουταλιά σούπας, δηλ. γύρω στα 15 mL) και πολλά κρατούσαν πεισματικά κλειστό το στόμα τους. Αμέσως μετά την κατάποσή του συνήθως τους έδιναν μια φέτα πορτοκαλιού που “εξουδετέρωνε” κάπως την άσχημη γεύση που άφηνε στο στόμα.

Αργότερα, το μουρουνέλαιο άρχισε να διατίθεται μέσα σε ζελατινώδεις κάψουλες (softgels) που μπορεί κανείς τις καταπιεί χωρίς καμιά ενόχληση από την άσχημη γεύση. Αυτές οι κάψουλες σήμερα εξακολουθούν να διατίθενται όχι τόσο για τις βιταμίνες A και D, όσο κυρίως ως διατροφικό συμπλήρωμα πλούσιο σε ω-3 λιπαρά οξέα.

Ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρά οξέα και υγεία του ανθρώπου

Αυτά τα ακόρεστα λιπαρά οξέα επανήλθαν στην επικαιρότητα λόγω πρόσφατων αποτελεσμάτων επιδημιολογικών ερευνών, εκδόσεων βιβλίων και δημοσιεύσεων στον καθημερινό και στον επιστημονικό τύπο. Ιδιαίτερα για τα καρδιαγγειακά νοσήματα, φαίνεται ότι η κατανάλωση ψαριών με πλούσια λιπαρά σε ω-3 και ω-6 λιπαρά οξέα έχει ευεργετικές συνέπειες. Οι περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι τα ω-3 και ω-6 λιπαρά οξέα έχουν αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες γεγονός που τα καθιστά σημαντικούς παράγοντες προστασίας από τις χρόνιες ασθένειες, όπως τα κακοήθη νεοπλάσματα, ο διαβήτης, νευροεκφυλιστικές ασθένειες, η ασθένεια Alzheimer και η αρθρίτιδα.

Καταναλώνουμε επαρκείς ποσότητες ω-3 λιπαρών ;

Στην Ελλάδα οι έρευνες δείχνουν ότι η πρόσληψη τόσο ω-6 όσο και ω-3 λιπαρών οξέων είναι χαμηλή τόσο στους ενήλικες όσο και στα παιδιά, λόγω της χαμηλής πρόσληψης ξηρών καρπών, φυτικών ελαίων και μαργαρινών, όσον αφορά τα ω-6 και τα ω-3 λιπαρά, αλλά και της ιδιαίτερα χαμηλής πρόσληψης ψαριών, όσον αφορά τα ω-3 λιπαρά από τα ιχθυέλαια.

Πηγή : Η χημική ένωση του μήνα

Βοροφένιο, ακόμα ένα δισδιάστατο υλικό

Η οικογένεια των δισδιάστατων «θαυματουργών» υλικών - με πιο γνωστό το γραφένιο που ανακαλύφθηκε το 2004 - διευρύνεται συνεχώς. Η νέα προσθήκη είναι το βοροφένιο, ένα πολύ λεπτό στρώμα με πάχος μόλις ενός ατόμου του χημικού στοιχείου βορίου, που δημιούργησαν ερευνητές στις ΗΠΑ.

Οι επιστήμονες του Εθνικού Εργαστηρίου Argonne του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ και του Πανεπιστημίου Stony Brook της Νέας Υόρκης, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό Science, δήλωσαν ότι το βοροφένιο είναι ένα ασυνήθιστο υλικό, που έχει πολλές μεταλλικές ιδιότητες στη νανοκλίμακα, παρόλο που το τρισδιάστατο στοιχείο βόριο είναι μη μεταλλικό.
Γενικότερα, τα δισδιάστατα υλικά θεωρούνται ενδιαφέροντα κυρίως για τις ηλεκτρονικές ιδιότητές τους. Στην περίπτωση του βοροφένιου, υπάρχουν και μεταλλικές ιδιότητες. 

Επειδή το βοροφένιο είναι τόσο μεταλλικό όσο και λεπτό σε επίπεδο ατόμου, θα μπορούσε μελλοντικά να αξιοποιηθεί σε διάφορες εφαρμογές, από τα ηλεκτρονικά έως τα φωτοβολταϊκά, όπως ανακοίνωσε ο επικεφαλής ερευνητής Νέιθαν Γκούιζινγκερ.

Οι ερευνητές δήλωσαν ότι επειδή μόλις τώρα αρχίζει η μελέτη των ιδιοτήτων του βοροφενίου, είναι ακόμη πρόωρο να μιλήσει κανείς για τις δυνατότητές του, αλλά φαίνεται ένα πολλά υποσχόμενο υλικό. Οι πρώτες δοκιμές δείχνουν ότι το βοροφένιο μπορεί να πάρει διάφορες μορφές ανάλογα με τις συνθήκες θερμοκρασίας όπου παράγεται και με το πώς διατάσσονται τα άτομα του βορίου. 

Προς το παρόν, το βοροφένιο έχει δημιουργηθεί πάνω σε ένα υπόστρωμα αργύρου. Το επόμενο βήμα θα είναι η δημιουργία ενός ξεχωριστού αυτόνομου φύλλου από βοροφένιο.

Η ανακάλυψη του βοροφενίου ανοίγει πιθανώς το δρόμο για την ανακάλυψη ενός άλλου δισδιάστατου υλικού, του αλουμινενίου (στρώματος πάχους ενός ατόμου αλουμινίου), καθώς το αλουμίνιο βρίσκεται ακριβώς κάτω από το βόριο στον Περιοδικό Πίνακα των χημικών στοιχείων.

Πηγή : in.gr

Το πρώτο υφαντό σε μοριακό επίπεδο

Το νανοϋφαντό αποτελείται από οργανικές ίνες που συγκρατούνται με ομοιοπολικούς δεσμούς
 (Πηγή: Omar Yaghi, Berkeley Lab and UC Berkeley)  

Υπάρχουν πλέον πολλοί τρόποι για τη δημιουργία νανοϋλικών, μέχρι σήμερα όμως η αρχαιότερη μέθοδος κατασκευής υφασμάτων είχε διαφύγει της προσοχής. Το πρώτο ατομικό υφαντό, το οποίο παρουσιάζεται στο Science αντί στο «Βελόνα και Πλέξιμο», δεν προορίζεται για ρούχα αλλά για την παραγωγή καυσίμων από τον αέρα.

 «Επεκτείναμε την τέχνη της ύφανσης στο ατομικό και μοριακό επίπεδο, κάτι που μας δίνει έναν πανίσχυρο νέο τρόπο να χειριζόμαστε την ύλη με ακρίβεια προκειμένου να πετύχουμε μοναδικές και χρήσιμες μηχανικές ιδιότητες» καμαρώνει ο Ομάρ Γιάγκι του Εθνικού Εργαστηρίου «Λόρενς Μπέρκλεϊ» στην Καλιφόρνια, επικεφαλής της μελέτης.

 «Στη Χημεία, η ύφανση είναι κάτι που προσπαθούμε να πετύχουμε εδώ και καιρό. Στη Βιολογία, είναι άγνωστη» συνεχίζει.

 «Παρόλα αυτά, καταφέραμε να βρούμε τρόπο να υφάνουμε οργανικές ίνες, κάτι που μας επιτρέπει να σχεδιάζουμε και να δημιουργούμε δισδιάστατες και τρισδιάστατες δομές» αναφέρει.
Το υφαντό του Γιάγκι είναι επισήμως το πρώτο τρισδιάστατο «ομοιοπολικό οργανικό πλαίσιο» ή COF. Ονομάζεται έτσι επειδή αποτελείται από ελικοειδές οργανικές ίνες που εμπλέκονται μεταξύ τους και συγκρατούνται στη θέση τους με ισχυρούς ομοιοπολικούς χημικούς δεσμούς.

Κλειδί για την ύφανσή τους είναι η χρήση μορίων που περιέχουν χαλκό και λειτουργούν σαν μήτρα, φέρνοντας τις οργανικές ίνες στην κατάλληλη θέση ώστε να διασταυρωθούν αυθόρμητα. Ο χαλκός αφαιρείται στη συνέχεια με χημικές μεθόδους, αφήνοντας πίσω του το άκρως ελαστικό υφαντό.

Το μοριακό υφαντό COF προσφέρει αυξημένη αντοχή και ελαστικότητα σε σχέση με άλλα COF, υλικά που θεωρούνται σημαντικά επειδή μπορούν να απορροφούν μεγάλες ποσότητες αερίων όπως το διοξείδιο του άνθρακα.

άκρως πορώδεις τρισδιάστατοι κρύσταλλοι, οι οποίοι μπορούν να απορροφούν και να παγιδεύουν στο εσωτερικό τους μεγάλες ποσότητες άλλων μορίων.

Η σημαντικότερη εφαρμογή που θα μπορούσε να έχει το νέο υλικό, είναι οι ερευνητές, είναι η απορρόφηση του διοξειδίου του άνθρακα από εγκαταστάσεις ορυκτών καυσίμων, ή ακόμα και από την ατμόσφαιρα. 

Καταλύτες που θα ενσωματώνονταν στο πλεκτό θα μετέτρεπαν το διοξείδιο του άνθρακα σε μονοξείδιο, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πρώτη ύλη για την παραγωγή καυσίμων, πλαστικών και φαρμάκων.
Όπως φαίνεται, όταν η υφαντουργία συνδυάζεται με τη χημεία οι δυνατότητες είναι πολλές.

Πηγή : in.gr

Ηλεκτρικό ρεύμα χωρίς δαπάνη ενέργειας από "εξωτικά" υλικά

Ένα υλικό που παράγει αυθόρμητα το δικό του ηλεκτρικό ρεύμα θα μπορούσε μια μέρα να οδηγήσει σε ηλεκτρονικές συσκευές με θεαματική μικρή κατανάλωση ενέργειας, αναφέρουν ερευνητές στην Ιαπωνία και την Κίνα.

Η μελέτη τους στην επιθεώρηση "Nature Communications" αφορά τους λεγόμενους τοπολογικούς μονωτές, των οποίων η ύπαρξη προβλέφθηκε το 2005 και επιβεβαιώθηκε το 2007. Τα ιδιαίτερα αυτά υλικά ουσιαστικά συμπεριφέρονται ως αγωγοί από έξω και ως μονωτές από μέσα : το ηλεκτρικό ρεύμα μπορεί να ταξιδεύει μόνο στις άκρες ή στην επιφάνεια του υλικού, ενώ το εσωτερικό τους είναι μονωτικό.

Η ερευνητική ομάδα εξετάζει έναν τοπολογικό μονωτή του οποίου η συμπεριφορά δεν είχε εξηγηθεί επαρκώς μέχρι σήμερα. Πρόκειται για μια ένωση του βισμουθίου, του αντιμονίου και του τελούριου [(Sb,Bi)₂Te₃], εμπλουτισμένη με χρώμιο, η οποία παρουσιάζει μαγνητικές ιδιότητες και παράγει ένα ασθενές ηλεκτρικό ρεύμα στην επιφάνειά της όταν βρίσκεται σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.

Μέχρι σήμερα, λένε οι ερευνητές, κανείς δεν γνώριζε γιατί το υλικό αυτό είναι μαγνητικό και συμπεριφέρεται ως τοπολογικός μονωτής.

Η έρευνα αποκάλυψε ότι τα μη μεταλλικά στοιχεία του υλικού (τελούριο και βισμούθιο) μεσολαβούν στις αλληλεπιδράσεις των μαγνητικών ατόμων χρωμίου, τα οποία ουσιαστικά συμπεριφέρονται ως μικροσκοπικοί μαγνήτες. Χάρη στα μη μαγνητικά στοιχεία τα άτομα χρωμίου ευθυγραμμίζουν τους βόρειους και νότιους «πόλους» τους και δίνουν έτσι μαγνητικές ιδιότητες σε ολόκληρο το υλικό.

Η ανακάλυψη, εκτιμά η ερευνητική ομάδα, ανοίγει το δρόμο για την ανάπτυξη νέων τοπολογικών μονωτών. Όπως λέει ο Ακίο Κιμούρα του Πανεπιστημίου της Χιροσίμα, μέλος της ομάδας, «η ελπίδα μας είναι ότι το επίτευγμα αυτό θα οδηγήσει στη δημιουργία νέων υλικών που λειτουργούν σε θερμοκρασία δωματίου».

Και αυτό ίσως δώσει μια γενιά ηλεκτρονικών συσκευών με εξαιρετικά μικρή κατανάλωση.

Πηγή : in.gr

Χημικά δώρα 2016

Μπλουζάκι...

Όπως κάθε χρόνο, προτείνουμε δώρα για χημικούς και μη, δώρα που έχουν όμως σχέση με τη χημεία.

Για φέτος λοιπόν :

Κονκάρδες, γραβάτες, πάνινες τσάντες και ρολόγια εδώ

Διάφορες κάρτες εδώ

Θήκες για smartphone εδώ

T-shirts, κούπες και άλλα εδώ

Χημικά όργανα σε φωτιστικά γραφείου εδώ

Στυλό-περιοδικός πίνακας εδώ

Περιδέραιο ασημένια κωνική φιάλη εδώ

Mouse pad εδώ

Κ Α Λ Ε Σ   Γ Ι Ο Ρ Τ Ε Σ !

Δείτε ακόμα :

Χημικά δώρα 2013

Χημικά δώρα 2014

Χημικά δώρα 2015

Ετήσιος απολογισμός 2015 από το "Science"

Στον καθιερωμένο ετήσιο απολογισμό του, το κορυφαίο περιοδικό Science αναγνωρίζει ως επίτευγμα της χρονιάς μια νέα, σχετικά απλή τεχνική για γενετικές παρεμβάσεις ακριβείας. Παρουσιάζει εννέα ακόμα σημαντικές εξελίξεις για το 2015, καθώς και τρεις δυσάρεστες εξελίξεις για την Επιστήμη.

Τον τίτλο της σημαντικότερης εξέλιξης κερδίζει το CRISPR, ένα ενζυμικό σύστημα που επιτρέπει στους ερευνητές να διαγράφουν ή να τροποποιούν συγκεκριμένα γονίδια στο DNA ζώων, φυτών και μικροβίων. Το CRISPR ανακαλύφθηκε πριν από τρία χρόνια, φέτος όμως αξιοποιήθηκε σε μια ευρεία γκάμα μελετών. Μία από αυτές αφορούσε την πρώτη αναφορά για γενετική τροποποίηση ανθρώπινων εμβρύων, την οποία ανακοίνωσαν ερευνητές στην Κίνα προκαλώντας αντιδράσεις στη Δύση. 

Το υπόλοιπο Top10 :
Οι πρώτες επισκέψεις σε πλανήτες νάνους : To New Horizons της NASA έφτασε στον Πλούτωνα, ενώ το Dawn, επίσης της NASA, μελέτησε από κοντά τη Δήμητρα.Η αλληλούχιση του γονιδιώματος του «Ανθρώπου του Κένγουϊκ», που έζησε στις ΗΠΑ πριν από 8.500 χρόνια. Η αλληλουχία επιβεβαιώνει ότι οι πρώτοι Αμερικανοί έχουν ασιατική καταγωγή.Η αποκάλυψη ότι οι περισσότερες μελέτες Ψυχολογίας δεν μπορούν να αναπαραχθούν από άλλους επιστήμονες, γεγονός που μειώνει την αξιοπιστία τους.Η διεύρυνση της ανθρώπινης οικογένειας με την ανακάλυψη του Homo naledi, ενός άγνωστου ως τώρα είδος ανθρώπου που έζησε στη Νότιο Αφρική.Η επιβεβαίωση -μέσω «τομογραφίας σεισμικών κυμάτων»- ότι οι στήλες μάγματος που φθάνουν στην επιφάνεια της Γης πηγάζουν από τον πυρήνα του πλανήτη.Η ανάπτυξη του πρώτου εμβολίου για τον ιό ΈμπολαΗ γενετική τροποποίηση ενός μύκητα ώστε να παράγει οπιοειδή αναλγητικά.Η ανακάλυψη ότι το λεμφικό σύστημα επεκτείνεται και στον εγκέφαλο, λειτουργώντας ως «αποχέτευση» που τον καθαρίζει από τα απόβλητα.Η επιβεβαίωση του φαινομένου της κβαντικής διεμπλοκής, στο οποίο δύο σωματίδια αλληλεπιδρούν ακαριαία ακόμα και από μεγάλη απόσταση. Και τρεις δυσάρεστες εξελίξεις για την επιστήμη :

Η καταστροφή του ναού του Βάαλ στην Παλμύρα και οι άλλες καταστροφές αρχαιοτήτων από τους τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία.Η αποκάλυψη ότι ο χώρος της επιστήμης δεν είναι απαλλαγμένος σεξιστικών σκανδάλων, καθώς ο βρετανός νομπελίστας βιολόγος Τιμ Χαντ του University College London και ο αμερικανός αστρονόμος Τζέφ Μάρσι του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ αναγκάστηκαν να παραιτηθούν λόγω σεξιστικών σχολίων για τις γυναίκες συναδέλφους τους ή σεξουαλικής παρενόχλησης.Η παρεμπόδιση της κατασκευής του μεγαλύτερου οπτικού τηλεσκοπίου του κόσμου στη Χαβάη. Οι ντόπιοι θεωρούν ιερό το όρος Μάουνα Κέα όπου θα εγκαθίστατο το τηλεσκόπιο διαμέτρου 30 μέτρων. Η υπόθεση έχει παραπεμφθεί στα αμερικανικά δικαστήρια με άγνωστη κατάληξη.

Ο πρώτος Περιοδικός Πίνακας των Πρωτεϊνών

Οι πρωτεΐνες έχουν αστείρευτη ποικιλία μεγεθών και σχημάτων  

Επιστήμονες στη Βρετανία παρουσίασαν τον πρώτο Περιοδικό Πίνακα Συμπλεγμάτων Πρωτεϊνών, γεγονός που θα επιτρέψει στους ερευνητές όλου του κόσμου να κατανοήσουν και να προβλέψουν καλύτερα με ποιους τρόπους οι πρωτεΐνες συνδυάζονται για να κινήσουν τις βιολογικές διαδικασίες.

Η δημιουργία του Πίνακα είναι έργο μιας διεπιστημονικής ομάδας (βιολόγων, φυσικών, χημικών κ.α.) με επικεφαλής τον Σεμπάστιαν 'Ανερτ του Εργαστηρίου Κάβεντις του Πανεπιστημίου Κέμπριτζ και τη Σάρα Τάιχμαν του ερευνητικού ινστιτούτου Wellcome Trust Sanger Institute.

Ο Πίνακας -κατά το πρότυπο του Περιοδικού Πίνακα των χημικών στοιχείων- αποκαλύπτει την τεράστια ποικιλία των σχημάτων που μπορούν να πάρουν οι πρωτεΐνες στη φύση, ενώ βοηθά τους επιστήμονες να προβλέψουν ποιες άλλες πρωτεΐνες μπορούν να ανακαλυφθούν μελλοντικά και ποιες νέες δομικές μορφές θα μπορούσαν να πάρουν μέσω ανθρώπινης παρέμβασης.

Σχεδόν όλες οι βιολογικές διαδικασίες εξαρτώνται από την αλληλεπίδραση των πρωτεϊνών και τη «συναρμολόγησή» τους σε συνεχώς νέα συμπλέγματα. Πολλές ασθένειες οφείλονται σε προβλήματα στη δημιουργία αυτών των πρωτεϊνικών συμπλεγμάτων. Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμα κατανοήσει πλήρως αυτές τις πολύπλοκες διαδικασίες, αλλά ο νέος Πίνακας θα τους βοηθήσει να βάλουν μια τάξη στον χαοτικό κόσμο των πρωτεϊνών.

Ο «χορός» των πρωτεϊνών, που φτιάχνουν συνεχώς διαφορετικά συμπλέγματα, βασίζεται σε ορισμένα βασικά βήματα, πράγμα που -με την πρόσθετη βοήθεια της οπτικοποίησης χάρη στον νέο Πίνακα- θα επιτρέψει στους επιστήμονες να φωτίσουν καλύτερα την όλη διαδικασία.

«Φέρνουμε επιτέλους τάξη στον μπερδεμένο κόσμο των συμπλεγμάτων πρωτεϊνών», δήλωσε ο 'Ανερτ. «Οι πρωτεΐνες, μέσα από αρκετές επαναλήψεις των ίδιων απλών βημάτων, προσθέτουν όλο και περισσότερα επίπεδα πολυπλοκότητας, με τελικό αποτέλεσμα μια τεράστια ποικιλία δομών. Αυτό που κάναμε, είναι μία ταξινόμηση με βάση τις υποκείμενες βασικές αρχές, έτσι ώστε να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να βγάλουν άκρη με όλη αυτή την πολυπλοκότητα», πρόσθεσε.

Το άρθρο στο επιστημονικό περιοδικό «Science» εδώ

Καταπολέμηση της χοληστερόλης : Ποιοι θα είναι οι διάδοχοι των στατινών ;

Σήμερα τα καρδιαγγειακά νοσήματα, κυρίως έμφραγμα του μυοκαρδίου και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, εξακολουθούν να αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου, παγκόσμια. Οι πυλώνες της προσπάθειας μείωσης των καρδιαγγειακών επεισοδίων είναι η δίαιτα και άσκηση, η διακοπή του καπνίσματος, η μείωση της «κακής» (LDL) χοληστερόλης, η ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη και η αντιμετώπιση της αρτηριακής υπέρτασης. 

Στη διάρκεια των προηγούμενων δεκαετιών τεκμηριώθηκε ο αιτιολογικός ρόλος της LDL χοληστερόλης στην εμφάνιση των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Πολλές μελέτες έδειξαν ότι όσο μεγαλύτερα είναι τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος να εμφανισθεί ένα έμφραγμα ή ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Έτσι, ξεκίνησαν οι προσπάθειες για τη μείωση της LDL χοληστερόλης με την ελπίδα ότι έτσι θα μειωθούν τα καρδιαγγειακά επεισόδια.

Πριν από το 1990 δεν υπήρχαν αποτελεσματικά φάρμακα που να μειώνουν την LDL χοληστερόλη. Τα διαθέσιμα μέσα που είχαμε ως τότε ήταν η δίαιτα και η χορήγηση χολεστυραμίνης, νικοτινικού οξέος και κλοφιμπράτης. Αυτά τα φάρμακα δεν ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικά και συνοδεύονταν από πολλές παρενέργειες.

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 έκανε την εμφάνισή της μια νέα κατηγορία φαρμάκων που ονομάστηκαν στατίνες.

Τα φάρμακα αυτά μπορούσαν να μειώσουν την LDL χοληστερόλη αποτελεσματικά και χωρίς ιδιαίτερες παρενέργειες. 

Το 1994 ανακοινώθηκε μία μελέτη που έμελλε να αλλάξει την ιστορία της πρόληψης των καρδιαγγειακών νοσημάτων αλλά και αυτής ακόμη της ιατρικής επιστήμης. Η μελέτη αυτή έδειξε ότι η χορήγηση μιας στατίνης, της σιμβαστατίνης, για πέντε χρόνια σε ασθενείς με ιστορικό εμφράγματος του μυοκαρδίου ή στηθάγχης και υψηλά επίπεδα LDL χοληστερόλης οδήγησε σε μια εντυπωσιακή μείωση των θανάτων από καρδιαγγειακά επεισόδια (36%) αλλά και των ολικών θανάτων (30%). Είναι μία από τις λίγες φορές στην ιστορία της Ιατρικής όπου ένα φάρμακο μειώνει τους θανάτους, δηλαδή κάνει τους ασθενείς να ζουν περισσότερο.

Έκτοτε πέρασαν 20 χρόνια στη διάρκεια των οποίων πολυάριθμες μελέτες με διάφορες στατίνες επιβεβαίωσαν αυτά τα αποτελέσματα όχι μόνο σε ασθενείς που είχαν γνωστό ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου αλλά και σε όσους είχαν υψηλό κίνδυνο να εμφανίσουν καρδιαγγειακή νόσο, είτε εξαιτίας πολύ υψηλών επιπέδων LDL χοληστερόλης, είτε εξαιτίας συνύπαρξης άλλων παραγόντων κινδύνου (π.χ. υπέρταση, κάπνισμα κ.τ.λ.). Επιπρόσθετα, μάθαμε ότι όσο χαμηλότερα είναι τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης τόσο περισσότερο μειώνονται τα καρδιαγγειακά επεισόδια. 

Έτσι, σήμερα γνωρίζουμε ότι, δεν υπάρχουν "φυσιολογικές" τιμές LDL χοληστερόλης για όλο τον πληθυσμό, αλλά τιμές-στόχοι για κάθε άνθρωπο ανάλογα με τον κίνδυνο που έχει. Ασθενείς με γνωστή καρδιαγγειακή νόσο, οι διαβητικοί και όσοι έχουν χρόνια νεφρική νόσο πρέπει να έχουν τιμές LDL χοληστερόλης κάτω από 70 mg/dL. Άνθρωποι με πολλούς παράγοντες κινδύνου ή όσοι γεννήθηκαν με πολύ υψηλά επίπεδα χοληστερόλης πρέπει να έχουν LDL χοληστερόλη κάτω από 100 mg/dL και όλοι οι υπόλοιποι κάτω από 115 mg/dL. 

Στη διάρκεια αυτής της εικοσαετίας διαλύθηκαν πολλοί μύθοι σχετικά με την ασφάλεια των στατινών. Έτσι, είμαστε σίγουροι πλέον ότι, οι στατίνες δεν σχετίζονται με εμφάνιση νεοπλασιών ούτε προκαλούν κάποια βλάβη στο συκώτι. Οι μόνες παρενέργειες των στατινών είναι η εμφάνιση πόνων στους μυς σε ορισμένους ασθενείς και μία μικρή αύξηση της εμφάνισης διαβήτη σε άτομα που έχουν τέτοια προδιάθεση. Αντίθετα, το όφελος από τη χορήγηση των στατινών υπήρξε τεράστιο. 

Πραγματικά, τα τελευταία χρόνια οι θάνατοι που οφείλονται στα καρδιαγγειακά νοσήματα έχουν μειωθεί κατά 50% στις προηγμένες χώρες και αυτή η μείωση βαίνει παράλληλα με την αύξηση της συνταγογράφησης των στατινών και τη μείωση των επιπέδων της χοληστερόλης στον πληθυσμό. Έτσι, οι στατίνες είναι σήμερα τα συχνότερα συνταγογραφούμενα φάρμακα παγκόσμια. 

Ένας από τους περιορισμούς των στατινών είναι ότι ένας σημαντικός αριθμός ατόμων δεν επιτυγχάνει τους στόχους της LDL χοληστερόλης. Σε αυτές τις περιπτώσεις στην αγωγή με μία στατίνη προσθέτουμε την εζετιμίμπη. Η εζετιμίμπη είναι ένα φάρμακο που δεν είναι στατίνη, αλλά μειώνει τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης ελαττώνοντας την εντερική απορρόφηση της χοληστερόλης.  Το μέλλον της φαρμακευτικής θεραπείας για τη μείωση της LDL χοληστερόλης ανήκει στην ανάπτυξη ανθρώπινων μονοκλωνικών αντισωμάτων, έναντι μίας πρωτεΐνης (της PCSK9) που διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση των επιπέδων της LDL χοληστερόλης. Η χορήγηση αυτών των μονοκλωνικών αντισωμάτων μειώνει επιπρόσθετα την LDL χοληστερόλη έως 65%.

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες περιορίζονται σε ελάχιστες τοπικές αντιδράσεις στο σημείο της έγχυσης, ενώ δεν παρατηρείται μυοπάθεια ή αύξηση των ηπατικών ενζύμων. Αυτά τα φάρμακα βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο κλινικών μελετών και αναμένεται να κυκλοφορήσουν σε δύο χρόνια.