Νέα εξήγηση για το μηχανισμό δράσης των αντικαταθλιπτικών

Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες, περιέργως όμως κανείς δεν είναι βέβαιος για τις λεπτομέρειες του μηχανισμού δράσης. Ερευνητές του Πανεπιστημίου Τζον Χόπκινς προτείνουν τώρα μια νέα θεωρία, σύμφωνα με την οποία τα φάρμακα αυτά μπλοκάρουν ένα γονίδιο που κανονικά εμποδίζει το σχηματισμό νέων νευρώνων στον εγκέφαλο.
Τα σύγχρονα αντικαταθλιπτικά, όπως τα φάρμακα της κατηγορίας SSRI (εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης) αυξάνουν τα επίπεδα της σεροτονίνης, ενός νευροδιαβιβαστή που συνδέεται με την κατάθλιψη. Τη δεκαετία του 1990, πολλοί νευροβιολόγοι πίστευαν ότι η κατάθλιψη οφείλεται σε "διαταραχές" των επιπέδων της σεροτονίνης και άλλων νευροδιαβιβαστών, αργότερα όμως έγινε σαφές ότι η κατάσταση δεν είναι τόσο απλή.

Το μυστήριο περιπλέκεται από το γεγονός ότι τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα συνήθως χρειάζονται αρκετές εβδομάδες μέχρι να δράσουν πλήρως, παρόλο που η αύξηση στα επίπεδα των νευροδιαβιβαστών είναι άμεση.

Κανείς δεν είναι σίγουρος για το πού οφείλεται αυτή η καθυστέρηση, τα τελευταία χρόνια όμως έχει προκύψει ένα σημαντικό νέο στοιχείο: τα αντικαταθλιπτικά φαίνεται ότι προάγουν το σχηματισμό νέων νευρώνων από βλαστικά κύτταρα του εγκεφάλου, μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο.
Την ίδια δράση έχει εξάλλου διαπιστωθεί ότι έχει η ηλεκτροσπασμοθεραπεία, περισσότερο γνωστή ως ηλεκτροσόκ, η οποία εφαρμόζεται ακόμα και σήμερα στην ανθεκτική κατάθλιψη (και δεν είναι βάρβαρη όπως πιστεύεται).

Πώς όμως μπορούν τα φάρμακα και η ηλεκτροσπασμοθεραπεία να προάγουν τη νευρογένεση ; Για να διερευνήσει το θέμα, ο καθηγητής Χονγκζούν Σον και οι συνεργάτες του συνέκριναν σε πρώτη φάση ποντίκια που είχαν ή δεν είχαν υποβληθεί σε ηλεκτροσπασμοθεραπεία. Η ανάλυση έδειξε ότι η θεραπεία έδειχνε να μπλοκάρει το γονίδιο της πρωτεΐνης sFRP3.

Για να μελετήσουν τη δράση αυτής της πρωτεΐνης, οι ερευνητές μελέτησαν ποντίκια που είχαν τροποποιηθεί γενετικά ώστε να μην την παράγουν καθόλου. Τα πειραματόζωα αυτά συμπεριφέρονταν "σαν φυσιολογικά ποντίκια που έπαιρναν αντικαταθλιπτικά" αναφέρει η ερευνητική ομάδα. Επιπλέον, η συμπεριφορά αυτή δεν άλλαζε όταν χορηγούνταν αντικαταθλιπτικά σε αυτά τα ζώα.

Αυτό αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι τα αντικαταθλιπτικά αναστέλλουν τη δράση του γονιδίου της πρωτεΐνης sFRP3, η οποία είχε διαπιστωθεί με προηγούμενες μελέτες ότι αναστέλλει το σχηματισμό νέων νευρώνων.

Για να συνδέσουν τα ευρήματα στα ποντίκια με το τι συμβαίνει στον άνθρωπο, οι ερευνητές εξέτασαν μια βάση δεδομένων με πληροφορίες για 541 ασθενείς με κατάθλιψη και την απόκρισή τους στη θεραπεία με αντικαταθλιπτικά. Πράγματι, τρεις παραλλαγές του sFPR3 βρέθηκαν να συνδέονται με την απόκριση στη θεραπεία.

Τα αποτελέσματα των επιμέρους πειραμάτων δημοσιεύονται στις επιθεωρήσεις "Molecular Psychiatry" και "Cell Stem Cell".

Σχολιάζοντας τα ευρήματα, ο Δρ Σονγκ επισημαίνει ότι "Η δραστηριότητα αυτού του γονιδίου είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στην ένταση της δραστηριότητας στον εγκέφαλο, οπότε το sFRP3 φαίνεται να είναι ένας φύλακας που συνδέει τα επίπεδα δραστηριότητας με το σχηματισμό νέων νευρώνων".
Σημειώνει επιπλέον ότι το γονίδιο δείχνει να επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες όπως η σωματική άσκηση.

Περαιτέρω μελέτες θα δείξουν αν το sFRP3 λύνει πράγματι το μυστήριο των αντικαταθλιπτικών.

Πηγή : in.gr

Αντιδραστήρας λιθάνθρακα "παράγει ενέργεια χωρίς καύση και διοξείδιο του άνθρακα"

Η αξιοποίηση του λιθάνθρακα στην ηλεκτροπαραγωγή θα μπορούσε να γίνει πιο καθαρή χάρη σε έναν πειραματικό αντιδραστήρα στις ΗΠΑ, ο οποίος καίει το κάρβουνο χωρίς φλόγα και κατακρατεί το 99% του διοξειδίου του άνθρακα πριν διαρρεύσει στην ατμόσφαιρα.

Η αξιοποίηση της τεχνολογίας CDCL (Άμεσος Χημικός Βρόχος Άνθρακα) "θα μας βοηθούσε να προωθήσουμε την ενεργειακή μας αυτάρκεια [...] διατηρώντας τον αέρα καθαρό" δήλωσε ο Νταουέι Ουάνγκ, μέλος της ερευνητικής ομάδας στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Οχάιο.
Στους συμβατικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, ο λιθάνθρακας αντιδρά με το ατμοσφαιρικό οξυγόνο και απελευθερώνει θερμότητα, η οποία τροφοδοτεί τελικά τη γεννήτρια παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος.

Στον αντιδραστήρα CDCL, η χημική αντίδραση καύσης είναι ελεγχόμενη και δεν βασίζεται στο ατμοσφαιρικό οξυγόνο. Ο λιθάνθρακας εισάγεται στον αντιδραστήρα στη μορφή κόκκων με διάμετρο 100 μικρόμετρα, όσο το πάχος μιας ανθρώπινης τρίχας. Το οξυγόνο εισάγεται ταυτόχρονα στον θάλαμο καύσης στη μορφή σφαιριδίων σκουριάς (οξειδίων του σιδήρου) τα οποία είναι αρκετά μεγαλύτερα, περίπου 1,5 με 2 χιλιοστά.

Το μείγμα θερμαίνεται, οπότε ο άνθρακας του λιθάνθρακα ενώνεται με οξυγόνο που απελευθερώνεται από τη σκουριά, οπότε παράγεται αέριο διοξείδιο του άνθρακα, το οποίο κατακρατείται από φίλτρα σε ποσοστό 99%. Το μόνο που μένει στον αντιδραστήρα είναι στάχτη άνθρακα και καυτά σφαιρίδια σιδήρου.

Χάρη στο μεγάλο τους μέγεθος, τα σφαιρίδια αυτά απομονώνονται από τη στάχτη και μεταφέρονται σε έναν δεύτερο θάλαμο, όπου απελευθερώνουν τη θερμότητά τους προκειμένου να αξιοποιηθεί για την παραγωγή ηλεκτρισμού.

Το CO₂ διατηρείται αποθηκευμένο, η στάχτη του άνθρακα απορρίπτεται και τα σφαιρίδια σιδήρου μπορούν να ανακυκλώνονται επ΄άπειρον, αφού εκτίθενται σε αέρα μέσα στον αντιδραστήρα και μετατρέπονται εκ νέου σε σκουριά.

Στην τελευταία δοκιμή, ο αντιδραστήρας CDCL στο Οχάιο λειτούργησε χωρίς διακοπή για 203 ώρες, προσφέροντας θερμική ισχύ 25 kilowatt.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η τεχνολογία "είναι τώρα έτοιμη για δοκιμές μεγαλύτερης κλίμακας".
Επισημαίνουν μάλιστα ότι ο αντιδραστήρας υπερβαίνει τους στόχους για την καθαρή ενέργεια που έχει θέσει το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας, σύμφωνα με τους οποίους το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος δεν πρέπει να αυξάνεται πάνω από 35% και η κατακράτηση άνθρακα δεν πρέπει να είναι μικρότερη από 90%.

Φίλτρα κατακράτησης του CO₂ εγκαθίστανται σήμερα και σε συμβατικούς σταθμούς λιθάνθρακα, το πρόβλημα όμως είναι ότι μέχρι σήμερα δεν έχουν δοκιμαστεί επαρκώς οι τεχνολογίες μόνιμης αποθήκευσης του διοξειδίου στο υπέδαφος.

Πηγή : in.gr

Είναι η ανθρώπινη όσφρηση κβαντική ;

Η όσφρησή μας είναι και κβαντική, δείχνει ελληνική μελέτη 

Ο Έλληνας νευροβιολόγος Δρ Ευθύμιος Σκουλάκης από το Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Επιστημών «Αλέξανδρος Φλέμινγκ» στη Βάρη σε συνεργασία με τον βιοφυσικό Λούκα Τιούριν, που τότε εργαζόταν στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ) είχε ως στόχο να διερευνήσει το πώς μυρίζουμε. Σε αντίθεση με την όραση και την ακοή, η όσφρηση παραμένει ακόμη και σήμερα η λιγότερο μελετημένη αίσθηση και οι δύο συνεργάτες επιζητούσαν να ρίξουν φως στα παράδοξα της όσφρησης.

Τα κενά της θεωρίας

Βλέπετε, η επικρατούσα θεωρία για την όσφρηση δεν φαίνεται ικανή να εξηγήσει κάποιες παρατηρήσεις. Η θεωρία αυτή θέλει την ύπαρξη ενός μηχανισμού αντίστοιχου με εκείνου του κλειδιού και της κλειδαριάς: οι ουσίες-κλειδιά φτάνουν και προσδένονται στα μόρια-κλειδαριές που εντοπίζονται στις μύτες των θηλαστικών ή στις κεραίες των εντόμων. Αποτέλεσμα της πρόσδεσης είναι η αλλαγή της στερεδιάταξης του μορίου-κλειδαριάς γεγονός που πυροδοτεί την αποστολή χημικών σημάτων στον εγκέφαλο ώστε να αντιληφθεί, να καταγράψει την έλευση της ουσίας-κλειδιού.

Η θεώρηση αυτή για τη λειτουργία της όσφρησης δεν έχει προβλεπτική ικανότητα: δεν μπορεί κανείς να υποθέσει πώς θα μυρίζει ένα μόριο μόνο και μόνο από τη στερεοδιάταξή του. Παραδείγματος χάριν, η αντικατάσταση ενός μορίου οξυγόνου της αιθανόλης, η οποία έχει μυρωδιά βότκας, από ένα μόριο θείου δίνει την αιθανοθειόλη η οποία αν και με στερεοδιάταξη πολύ κοντά σε αυτή της αιθανόλης, έχει την ανυπόφορη μυρωδιά των χαλασμένων αβγών. Κι ακόμη, είναι γνωστό ότι υπάρχουν μόρια που έχουν σχεδόν ίδια μυρωδιά αλλά η στερεοδιάταξή τους είναι τελείως διαφορετική (και ως εκ τούτου δεν μπορεί να αποτελούν κλειδί για την ίδια κλειδαριά).
Οι ταλαντώσεις

Εργαζόμενοι με την Drosophila melanogaster (μύγα του ξιδιού), οι δύο συνεργάτες έδειξαν πριν από δύο χρόνια ότι τα έντομα αντιλαμβάνονται τις οσμές από τις ταλαντώσεις των μορίων τους. Καθώς όμως οι ανθρώπινοι οσφρητικοί υποδοχείς διαφέρουν από εκείνους των εντόμων, οι δύο ερευνητές θέλησαν να διερευνήσουν αν το ίδιο ίσχυε και για εμάς.

Για να το πετύχουν αυτό ζήτησαν τη βοήθεια της Vioryl, της μόνης ελληνικής βιομηχανίας αρωμάτων η οποία διαθέτει μια μεγάλη ερευνητική ομάδα αποτελούμενη κυρίως από χημικούς. Η ομάδα αυτή πήρε ένα από τα ευρέως χρησιμοποιούμενα μόρια στην αρωματοποιία, το μασκ (musk) και το τροποποίησε. Για την ακρίβεια, άλλαξε τα άτομα υδρογόνου με άτομα δευτέριου (το δευτέριο είναι ισότοπο του υδρογόνου). Η αλλαγή είχε σαν αποτέλεσμα να μεταβληθούν οι μοριακές ταλαντώσεις του musk, αλλά όχι και η στερεοδιάταξή του.

Σύμφωνα με το άρθρο των Ελλήνων ερευνητών το οποίο δημοσιεύεται στην επιθεώρηση PlosOne, η δευτεριωμένη έκδοση του musk μυρίζει διαφορετικά από την κανονική. Με άλλα λόγια, ένας άνθρωπος μπορεί να ξεχωρίσει τη μια από την άλλη.

Είναι λοιπόν η μύτη μας μια κβαντομηχανή ; Ο Λούκα Τιούριν ξέρει ότι παίρνει χρόνο για να αλλάξουν οι παλιές θεωρίες. Αλλά, τα τελευταία ευρήματα ίσως είναι αρκετά για να πούμε ότι υπάρχει και μια κβαντική συνιστώσα στην ανθρώπινη όσφρηση.

Πηγή : ΒΗΜΑScience

Δείτε ακόμα :

Εισαγωγή στη χημεία της όσφρησης

Πολυμερές για φάρσες

Πώς να μετατρέψετε μια ολυμπιακή πισίνα σε ζελέ

Πρωταθλητής του ζελέ ανακηρύσσεται ένα νέο πολυμερές υλικό που αναπτύχθηκε στις ΗΠΑ. Ένα μόνο κιλό πολυϊσοκυανιδίνης θα αρκούσε για να στερεοποιήσει το νερό σε μια πισίνα ολυμπιακών διαστάσεων, υπολογίζουν οι δημιουργοί του.

Το πείραμα της πισίνας θα ήταν δύσκολο να γίνει πράξη, ωστόσο οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Radboud στην Ολλανδία διαβεβαιώνουν ότι το νέο πολυμερές "είναι μια τάξη μεγέθους καλύτερο" από οποιαδήποτε άλλη ουσία για ζελέ.

H αποδοτικότητα του υλικού δεν είναι πάντως η μόνη ιδιαιτερότητά του. Σε αντίθεση με ουσίες όπως η ζωική ζελατίνη, η οποία πρέπει να κρυώσει για να πήξει, το πολυμερές πολυϊσοκυανιδίνης ζελατινοποιείται όταν θερμανθεί, και υγροποιείται όταν κρυώσει.

Ο Άλαν Ρόουαν, επικεφαλής της ομάδας των ερευνητών, οραματίζεται ήδη επιδέσμους για τραύματα που θα πωλούνται σε υγρή μορφή και θα στερεοποιούνται πάνω στο τραύμα με τη θερμοκρασία του σώματος.

Ο Ρόουαν ήδη δοκιμάζει αυτή την ιδέα "πάνω σε ένα μπούτι χοιρινού που θερμαίνεται στο φούρνο στους 40 βαθμούς".

Η ασυνήθιστη συμπεριφορά της πολυϊσοκυανιδίνης βασίζεται φυσικά στην ασυνήθιστη δομή της: αποτελείται από μια ελικοειδή ραχοκοκαλιά, από την οποία εξέχουν πλευρικές ίνες από αμινοξέα και ουρές άνθρακα και οξυγόνου. Όταν τα μόρια αυτά διαλυθούν στο νερό και θερμανθούν, οι πλευρικές ίνες σχηματίζουν δεσμούς με τις πλευρικές ίνες γειτονικών μορίων, οπότε ολόκληρο το διάλυμα ζελατινοποιείται.

Παράλληλα οι πλευρικές ίνες παραμένουν εξαιρετικά υδρόφιλες, οπότε το ζελέ που προκύπτει περιέχει ασυνήθιστα μεγάλες ποσότητες νερού.

Πέρα από τους επίδεσμους από ζελέ, το νέο πολυμερές θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε βιοϊατρικές έρευνες : είναι το μόνο συνθετικό πολυμερές που φτάνει την ακαμψία των φυσικών πολυμερών μέσα στα κύτταρα.

H ανακάλυψη δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό Nature.

Πηγή : in.gr

"Τετραπλή" έλικα DNA βρέθηκε για πρώτη φορά στον άνθρωπο

Εξήντα χρόνια μετά την ανακοίνωση – ορόσημο από τους Γουότσον και Κρικ σχετικά με τη δομή της διπλής έλικας του DNA, ερευνητές του ίδιου πανεπιστημίου, αυτού του Κέμπριτζ, δημοσιεύουν μια νέα μελέτη στην επιθεώρηση "Nature Chemistry" η οποία ανοίγει καινούργιους δρόμους στην κατανόηση των "μυστικών" του γενετικού υλικού μας και του ρόλου που παίζει τόσο στην υγεία όσο και στην ασθένεια. Επιστήμονες του Τμήματος Χημείας του Κέμπριτζ αναφέρουν ότι "συνέλαβαν" για πρώτη φορά in vivo σε ανθρώπινα κύτταρα στο εργαστήριο… τετραπλές έλικες DNA!

Με… βάση τη γουανίνη

Οι δομές αυτές ονομάζονται G-quadruplexes και σχηματίζονται σε περιοχές του DNA στις οποίες αφθονεί ο δομικός λίθος - ή "βάση", όπως αποκαλείται – του DNA γουανίνη (guanine, εξ ου και το G - υπενθυμίζουμε ότι οι άλλες τρεις βάσεις του γενετικού υλικού μας είναι η αδενίνη (adenine), η κυτοσίνη (cytosine)και η θυμίνη (thymine). Συγκεκριμένα, όπως είδαν οι επιστήμονες, όταν υπάρχει αφθονία της γουανίνης σε κάποια περιοχή του γονιδιώματος η διπλή έλικα διασπάται και παίρνει τετραπλή μορφή, μέσω της αλληλεπίδρασης τεσσάρων G βάσεων οι οποίες σχηματίζουν ένα τετράγωνο. Οι δομές αυτές εμφανίζονται στον πυρήνα των χρωμοσωμάτων αλλά και στα τελομερή, στις άκρες δηλαδή των χρωμοσωμάτων οι οποίες τα προστατεύουν από τη φθορά.

Σύμφωνα με τους ερευνητές του Κέμπριτζ που εντόπισαν τις τετραπλές έλικες σε ανθρώπινα καρκινικά κύτταρα, αυτές φαίνεται να αποτελούν μεταβατικές δομές και να συνδέονται με την αντιγραφή του DNA η οποία είναι καθοριστική για την κυτταρική διαίρεση.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στο "Βήμα Science"

Μη συνδυάζετε χυμό γκρέιπφρουτ και φάρμακα

Για έλλειψη γνώσης σχετικά με τους κινδύνους που εγκυμονεί η μίξη ορισμένων φαρμάκων με τον χυμό του γκρέιπφρουτ, προειδοποιούν οι Καναδοί γιατροί με άρθρο που δημοσιεύεται στο επιστημονικό έντυπο "Canadian Medical Association Journal".
Ο χυμός του φρούτου μπορεί να ωθήσει σε υπερδοσολογία ορισμένων φαρμάκων δεδομένου ότι αναστέλλει την αποδόμηση ορισμένων δραστικών ουσιών στο γαστρεντερικό σύστημα και το ήπαρ.
Η επιστημονική ομάδα του Ινστιτούτου Έρευνας της Υγείας "Lawson" στον Καναδά που πρώτοι εντόπισαν τον συσχετισμό, εξηγούν ότι ο αριθμός των φαρμάκων που γίνονται επικίνδυνα όταν συνδυαστούν με γκρέιπφρουτ είναι επικίνδυνα μεγάλος.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι από 17 φάρμακα που είχαν εντοπίσει το 2008 όταν είχαν σημαντικές παρενέργειες όταν συνδυάζονταν με γκρέιπφρουτ, το 2012 έχουν φτάσει πλέον τα 43.
Στη λίστα των σκευασμάτων περιλαμβάνονται φάρμακα για παθήσεις όπως η υπέρταση, ο καρκίνος και οι στατίνες που συντελούν σε μείωση της χοληστερόλης, καθώς και εκείνα που καταστέλλουν το ανοσοποιητικό σύστημα μετά από μεταμόσχευση οργάνου.
Οι φουρανοκουμαρίνες που περιέχει το γκρέιπφρουτ, εξαλείφουν ένα ένζυμο που αποδομεί τις δραστικές ουσίες των φαρμάκων. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι μεγαλύτερη ποσότητα της δραστικής ουσίας απ’ αυτήν που αντέχει ο οργανισμός, διαφεύγει από το πεπτικό σύστημα.
Μάλιστα, οι επιστήμονες αναφέρουν ότι σε μια περίπτωση αναφέρθηκαν από ασθενείς έως και τριπλάσια επίπεδα του αντιϋπερτασικού φαιλοδιπίνη όταν το κατανάλωσαν με ένα ποτήρι χυμού γκρέιπφρουτ, συγκριτικά με ένα ποτήρι νερό.
Οι παρενέργειες είναι ποικίλες ανάλογα με το σκεύασμα, αλλά γενικά οι ερευνητές εντόπισαν συχνότερα γαστρορραγίες, τροποποίηση του καρδιακού παλμού, νεφρική βλάβη και αιφνίδιο θάνατο.
Ο Δρ Ντέιβιντ Μπέιλι που συμμετείχε στη μελέτη, εξηγεί ότι "ένα χάπι με ένα ποτήρι χυμού γκρέιπφρουτ είναι σα να παίρνεις πέντε ή δέκα χάπια με ένα ποτήρι νερό και μπορεί οι ασθενείς να μην το πιστεύουν αλλά επιστημονικά ευσταθεί απολύτως".
Και συνεχίζει επισημαίνοντας ότι "μπορείς άθελα σου να περάσεις από το θεραπευτικό επίπεδο στο τοξικό, απλά καταναλώνοντας χυμό γκρέιπφρουτ".
Η αναφορά των Καναδών επιστημόνων καταλήγει στο συμπέρασμα "αν οι επαγγελματίες υγείας δεν γνωρίζουν την πιθανότητα τα ανεπιθύμητα αποτελέσματα να πηγάζουν από τον συνδυασμό του γκρέιπφρουτ και των φαρμάκων, τότε δύσκολα θα αντιμετωπίσουν το πρόβλημα".
Ο Νιλ Πάτελ της Βασιλικής Φαρμακευτικής Εταιρείας της Μ.Βρετανίας επισημαίνει ότι παρόμοιες αλληλεπιδράσεις μπορεί να προκαλέσουν επίσης ο χυμός λάιμ και τα πορτοκάλια. "Το γκρέιπφρουτ δεν είναι το μόνο που ενοχοποιείται για παρενέργειες, για παράδειγμα το γάλα μπορεί να σταματήσει την απορρόφηση των αντιβιοτικών από τον οργανισμό, αν καταναλωθεί ταυτοχρόνως. Αν και ορισμένες από τις αλληλεπιδράσεις δεν έχουν κλινική σημασία, άλλες πάλι μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρά προβλήματα".

Πηγή : health.in.gr

Δύσοσμη διαρροή από εργοστάσιο στη Γαλλία έπνιξε μέχρι και το Λονδίνο

Ένα σύννεφο αερίου που μυρίζει σαν "κλούβιο αβγό, ιδρώτας και σκόρδο" διέρρευσε στις 22 Ιανουαρίου 2013 από εργοστάσιο στη Ρουέν στη Γαλλία και διέσχισε τη Μάγχη για να φτάσει μέχρι το Λονδίνο, προκαλώντας πονοκεφάλους, ναυτία και ανησυχία στο πέρασμά της.

Η ιδιοκτήτρια του εργοστασίου Lubrizol France, η οποία παράγει χημικά βιομηχανικής χρήσης, ανακοίνωσε ότι το αέριο είναι μεθυλομερκαπτάνη, μια άχρωμη ουσία που χρησιμοποιείται ως πρόσθετο στο φυσικό αέριο, καθώς η έντονη οσμή της (λόγω του θείου που περιέχει) διευκολύνει τον εντοπισμό διαρροών.

Τη νύχτα της 22 προς 23 Ιανουαρίου, η δυσάρεστη οσμή ταλαιπώρησε εκατοντάδες ανθρώπους στην πορεία του αερίου και οι αρχές δέχτηκαν εκατοντάδες τηλεφωνήματα. Ακόμα και ένας ποδοσφαιρικός αγώνας ανάμεσα στη Rouen και την Olympic Masreille χρειάστηκε να αναβληθεί λόγω της δυσάρεστης οσμής.

Στην αντίπερα όχθη της Μάγχης,  έως και 350 χιλιόμετρα από το σημείο της διαρροής, η αστυνομία του Λονδίνου ανακοίνωσε ότι δέχτηκε αρκετά τηλεφωνήματα, ενώ η αστυνομία του Κεντ συνέστησε στους ανήσυχους κάτοικους να παραμείνουν στα σπίτια τους με κλειστά παράθυρα.
Η εταιρεία Lubrizol, με έδρα το Οχάιο στις ΗΠΑ, ανήκει στον αμερικανικό όμιλο Berkshire Hathaway.

Μεθανοθειόλη (ή μεθυλομερκαπτάνη) CH₃SH

Η μεθανοθειόλη είναι ένα άχρωμο αέριο με οσμή σαν σάπιο λάχανο . Είναι μια φυσική ουσία που βρίσκεται στο αίμα και στον εγκέφαλο του ανθρώπου και άλλων ζώων καθώς και φυτικούς ιστούς. Είναι επίσης μία από τις κύριες χημικές ουσίες υπεύθυνες για την κακοσμία στην αναπνοή. 

Η μεθανοθειόλη απελευθερώνεται από την αποσύνθεση οργανικών ουσιών σε βάλτους και είναι παρούσα στο φυσικό αέριο από ορισμένες περιοχές.

Παρασκευάζεται εμπορικά από την αντίδραση της μεθανόλης με υδρόθειο αερίου πάνω από στερεό καταλύτη, όπως η αλουμίνα.

Χρησιμοποιείται κυρίως για την παραγωγή της μεθειονίνης, που χρησιμοποιείται σαν ένα διαιτητικό συστατικό σε πουλερικά και ζωοτροφές.

Δεδομένου ότι το φυσικό αέριο και το προπάνιο είναι άχρωμα και άοσμα, προστίθεται μία μικρή ποσότητα μεθυλομερκαπτάνης ή αιθυλομερκαπτάνης, ώστε να είναι εύκολο να ανιχνευτεί μια διαρροή αερίου.

Πηγές : in.gr,  wikipedia

Ρομαντική χημεία

O Ρομαντισμός αποτελεί καλλιτεχνικό κίνημα που αναπτύχθηκε στα τέλη του 18ου αιώνα στη Δυτική Ευρώπη. Αναπτύχθηκε αρχικά στη Μεγάλη Βρετανία και τη Γερμανία, για να εξαπλωθεί αργότερα κυρίως στη Γαλλία και την Ισπανία. Καταρχήν αποτέλεσε λογοτεχνικό ρεύμα, ωστόσο επεκτάθηκε τόσο στις εικαστικές τέχνες, όσο και στη μουσική. Στο ρομαντισμό, κυρίαρχο στοιχείο είναι το συναίσθημα αντί της λογικής.

Αν και στη λογοτεχνία τα ρομαντικά στοιχεία ήταν γνωστά πολύ νωρίτερα πολλοί κριτικοί χρονολογούν σήμερα τον αγγλικό λογοτεχνικό ρομαντισμό από τη δημοσίευση των λυρικών έργων του William Wordsworth και του έργου "Λυρικές Μπαλάντες" του Samuel Taylor Coleridge (1798). Ο Wordsworth σημειώνει στην εισαγωγή του, ότι η ποίηση προκύπτει από "την αυθόρμητη υπερχείλιση των ισχυρών συναισθημάτων". Από την άλλη πλευρά ο Coleridge υπογράμμισε τη σημασία της φαντασίας του ποιητή και απέρριψε την εμμονή στους αυθαίρετους λογοτεχνικούς κανόνες της εποχής. 

Αλλά αυτή η περίοδος της ιστορίας δεν ήταν σημαντική μόνο για ποιητές και συγγραφείς.

Ήταν επίσης μια εποχή μεγάλης επιστημονικής έρευνας και ανακάλυψης, ιδίως στον τομέα της χημείας, σύμφωνα με μια νέα έκθεση στη Βασιλική Εταιρεία (Royal Society) του Λονδίνου. Η έκθεση "ρομαντική χημεία" ρίχνει φώς στις ανακαλύψεις τουλάχιστον δέκα χημικών στοιχείων που απομονώθηκαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου - πράγμα πολύ σημαντικό, δεδομένου ότι δεν υπήρχε ακόμη ο Περιοδικός Πίνακας, με τον οποίο η ύπαρξή τους θα μπορούσε να είχε προβλεφθεί. Η ανακάλυψη των στοιχείων, υλικών ζωτικής σημασίας στη σύγχρονη κοινωνία, έφθασε στο αποκορύφωμά της στις αρχές του 19ου αιώνα.

O William Hyde Wollaston ανακάλυψε το παλλάδιο (Pd) και το ρόδιο (Rh), ενώ ο Charles Hatchett το κολόβιο, το οποίο αργότερα ονομάστηκε νιόβιο (Nb).

Αναμφίβολα ο πιο χαρισματικός από τους ρομαντικούς χημικούς, ήταν ο Sir Humphry Davy. Τελειοποίησε τη λάμπα των ανθρακωρύχων, κάνοντάς την ασφαλή για εργασία κοντά σε εύφλεκτα αέρια και ανακάλυψε ή απομόνωσε πλήθος στοιχείων, καθώς ήταν ένας πρωτοπόρος στον τομέα της ηλεκτρόλυσης. Με ηλεκτρόλυση σε τήγμα υδροξειδίου του καλίου (ΚΟΗ), ανακάλυψε το κάλιο (Κ), το οποίο ήταν  το πρώτο μέταλλο που απομονώθηκε με ηλεκτρόλυση. Το νάτριο (Νa) απομονώθηκε για πρώτη φορά από τον Davy με τη διέλευση ηλεκτρικού ρεύματος διαμέσου τηγμένου υδροξειδίου του νατρίου (NaOH) . Εργάστηκε με την ηλεκτρόλυση σε όλη τη ζωή του και επίσης ανακάλυψε τα στοιχεία μαγνήσιο (Mg) , βόριο (B) και βάριο (Ba).

Ο Davy είχε ενταχθεί στο "Πνευματικό Ίδρυμα" στο Μπρίστολ, όπου συνδέθηκε με στενή φιλία με τους ρομαντικούς Wordsworth, Coleridge και Robert Southey. 

Η έκθεση της Royal Society θυμίζει μερικές στιγμές από εκείνη την πρώιμη ρομαντική χημεία, προβάλλοντας ορισμένα από τα πρώτα γράμματα, τα δείγματα και τα πορτρέτα που σχετίζονται με τα ευρήματα των στοιχείων την περίοδο αυτή Η έκθεση "ρομαντική χημεία" θα είναι ανοικτή για το κοινό δωρεάν μέχρι τις 14 Ιουνίου 2013, στη Royal Society, στο Λονδίνο.

Για περισσότερες πληροφορίες κάντε κλικ εδώ .

Για τη νέα ιστοσελίδα της Royal Society κάντε κλικ εδώ

Υπέρυθρη όραση...


Όλοι βλέπουμε γύρω μας το κόκκινο χρώμα σε πολλές και διαφορετικές εκδοχές του.

Φανταστείτε όμως να βλέπαμε πέρα από το κόκκινο.
Τότε θα μπορούσαμε να δούμε εικόνες όπως η διπλανή, που έχει τραβηχτεί με μια υπέρυθρη κάμερα.

Ερευνητές από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν άλλαξαν τη δομή μιας πρωτεΐνης που βρίσκεται φυσικά στο ανθρώπινο μάτι ώστε να μπορεί να απορροφά ένα είδος κόκκινου φωτός το οποίο ο άνθρωπος δεν μπορεί να δει – με μήκος κύματος πολύ κοντά στο υπέρυθρο φως. Η νέα "μεταλλαγμένη" πρωτεΐνη θα μπορούσε θεωρητικώς να μας προσφέρει τη δυνατότητα να βλέπουμε στο (κατα)κόκκινο – πέρα από ό,τι μας επιτρέπει σήμερα το οπτικό φάσμα μας, όπως αναφέρεται σε σχετική δημοσίευση στην επιθεώρηση "Science".

Ο ρόλος των χρωμοφόρων

Η έγχρωμη όραση σε σχεδόν όλα τα ζώα βασίζεται σε χημικές ουσίες που ονομάζονται χρωμοφόρα και οι οποίες εντοπίζονται μέσα σε πρωτεΐνες απορροφώντας διαφορετικά μήκη κύματος φωτός. Συγκεκριμένες πρωτεϊνικές δομές πιστεύεται ότι προσδιορίζουν τι μήκος κύματος θα απορροφούν κάθε φορά τα χρωμοφόρα.

Με στόχο την καλύτερη κατανόηση της χημείας που κρύβεται πίσω από την έγχρωμη όραση ο Μπάμπακ Μπόρχαν και οι συνεργάτες του από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν προκάλεσαν μια σειρά μεταλλάξεων οι οποίες οδήγησαν σε αλλαγή της δομής ανθρώπινων πρωτεϊνών που περιέχουν χρωμοφόρα. Αυτές οι δομικές αλλαγές προκάλεσαν με τη σειρά τους μεταβολή των ηλεκτροστατικών ιδιοτήτων εντός των πρωτεϊνών με αποτέλεσμα να υποστεί μεταβολή και το φάσμα απορρόφησης των χρωμοφόρων.

Απορρόφηση κοντά στο φάσμα του υπέρυθρου φωτός

Η ερευνητική ομάδα δημιούργησε στο εργαστήριο 11 διαφορετικές τεχνητές πρωτεΐνες και χρησιμοποίησε την τεχνολογία της φασματοφωτομετρίας, η οποία συγκρίνει την ένταση του φωτός που μπαίνει και βγαίνει από ένα δείγμα, προκειμένου να προσδιορίσει ποια ακριβώς μήκη κύματος φωτός μπορούσαν να απορροφήσουν τα χρωμοφόρα των πρωτεϊνών. Όπως προέκυψε, τα χρωμοφόρα μιας συγκεκριμένης πρωτεΐνης μπορούσαν να απορροφήσουν κόκκινο φως με μήκος κύματος της τάξεως των 644 νανομέτρων – πολύ κοντά στο μήκος κύματος του υπέρυθρου φωτός που ξεκινά από τα περίπου 750 νανόμετρα. Αυτό ήταν αναπάντεχο για τους ερευνητές με δεδομένο ότι τα φυσικά χρωμοφόρα έχουν μέγιστο βαθμό απορρόφησης της τάξεως των περίπου 560 νανομέτρων

"Εκπλαγήκαμε" ανέφερε ο δρ Μπόρχαν και προσέθεσε ότι "δεν ξέρουμε εάν το όριο απορρόφησης που είδαμε είναι και το μεγαλύτερο. Μπορεί να υπάρχει και πιο μεγάλο".
Βλέποντας πράσινα με την υπέρυθρη όραση

Αν αυτές οι πρωτεΐνες ήταν παρούσες στο ανθρώπινο μάτι τότε θα μπορούσαμε να δούμε τύπους κόκκινου φωτός που σήμερα είναι αόρατοι, εξήγησε ο δεύτερος συγγραφέας της νέας μελέτης Τζέιμς Γκέιτζερ, επίσης από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν. Με δεδομένο όμως ότι τα αντικείμενα ανακλούν μια μείξη διαφορετικών χρωμάτων φωτός, ο κόσμος γύρω μας δεν θα έμοιαζε αποκλειστικά πιο κόκκινος. "Κάτι που πριν το βλέπαμε λευκό, θα έδειχνε πράσινο με τη νέα υπέρυθρη όραση" ανέφερε ο δρ Γκέιτζερ.

Ο Μάρκο Γκαραβέλι από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια στην Ιταλία σημείωσε ότι μελλοντικά "ίσως είμαστε σε θέση να προκαλούμε μεταλλάξεις στους οπτικούς υποδοχείς οι οποίες θα επιτρέπουν να βλέπουμε χρώματα πέρα από το φυσικό φάσμα". Ο ειδικός συμπλήρωσε πάντως ότι δεν είναι σαφές εάν αυτές οι τροποποιημένες πρωτεΐνες θα επηρεάζουν τη νευρική σήμανση στον εγκέφαλο.

Χρήση στην ιατρική απεικόνιση

Προς το παρόν πάντως η ερευνητική ομάδα από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν ελπίζει ότι οι τροποποιημένες πρωτεΐνες της θα αποδειχθούν χρήσιμες στις ιατρικές απεικονιστικές τεχνικές. Σήμερα προκειμένου να απεικονιστούν συγκεκριμένα κύτταρα τα οποία επιθυμούν να μελετήσουν κάθε φορά οι ειδικοί, χρησιμοποιούνται πράσινες φθορίζουσες πρωτεΐνες οι οποίες προσδένονται στα κύτταρα αυτά. Έτσι τα κύτταρα φθορίζουν κάτω από υπεριώδες φως. Η αντικατάσταση αυτών των πρωτεϊνών με τις νέες πρωτεΐνες θα επιτρέπει την απορρόφηση φωτός μεγαλύτερου μήκους κύματος. Καθώς τα μεγαλύτερα μήκη κύματος μπορούν να διεισδύσουν πιο βαθιά στο σώμα, πιθανότατα οι τεχνητές πρωτεΐνες των ειδικών από το Μίσιγκαν να προσφέρουν και μια καθαρότερη εικόνα των ιστών που είναι… καλά κρυμμένοι εντός μας.

Πηγή : in.gr

Χημικά Δώρα 2013

Επειδή είναι παραμονές γιορτών, μερικές πρωτότυπες ιδέες για δώρα σε χημικούς και μη :

• Κρασί Cabernet Sauvignon από τη Napa Valley : με ετικέτα τις αντιδράσεις που γίνονται κατά την οινοποίηση εδώ

• Χημικά κουπ πατ : δώστε στα γλυκά σας σχήματα δοκιμαστικών σωλήνων, κωνικών φιαλών, ποτηριών ζέσεως ή ατόμων εδώ

• Σετ αρχάριου στη μοριακή γαστρονομία εδώ 

• Μινιατούρα αποστακτήριο : μετατρέψτε το κρασί σε μπράντι και τη μπίρα σε ουίσκι εδώ 

• Τράπουλα με τον περιοδικό πίνακα : φουλ του ασβεστίου με χλώριο... εδώ 

• T-shirts : "I speak IUPAC" ή με "περίεργα" στοιχεία, όπως το στοιχείο της έκπληξης (Οmg) εδώ και εδώ

• Είδη γραφείου : ημερολόγιο Niels Bohr (για τα 100 χρόνια από το πρότυπο Bohr) ή mouse pad με τις σημαντικότερες ομόλογες σειρές της οργανικής χημείας, τον τύπο της σεροτονίνης, τον περιοδικό πίνακα και άλλα εδώ και εδώ

         Και βέβαια πάντα βιβλία με χημεία...

                                                                                    

Η ανάρτηση αυτή είναι η 100στή... Όταν ξεκίνησα αυτό το blog πριν ένα χρόνο περίπου για τις ανάγκες του Β΄ επιπέδου ΤΠΕ, δεν φανταζόμουν ότι θα συμπλήρωνα 100 αναρτήσεις σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα.
Όμως, επειδή ακριβώς "η Χημεία είναι παντού", είτε δημοσιεύοντας άρθρα που ήδη υπήρχαν, είτε βρίσκοντας άρθρα από περιοδικά και ιστοσελίδες, συμπληρώθηκε ο αριθμός αυτός στο διάστημα αυτό.

Θα συνεχίσω όπως άρχισα...