Πώς έφτιαχναν το φημισμένο μπλε χρώμα στην αρχαία Αίγυπτο ;

Ο Ραμσής ο 3ος

Πρόκειται για την αρχαιότερη γνωστή τεχνητή χρωστική ουσία που χρησιμοποιήθηκε από τον άνθρωπο. Το αρχαιότερο εύρημα είναι 5.000 ετών και βρίσκεται σε έναν τάφο κατά τη βασιλεία του Ka-se, του τελευταίου Φαραώ της 1ης Δυναστείας. Άλλοι υποστηρίζουν ότι συνδέεται με την 4η Δυναστεία περίπου 4.500 χρόνια πριν. Το αιγυπτιακό μπλε χρησιμοποιήθηκε ευρέως στη ζωγραφική, σε αγάλματα, σε τάφους και σε σαρκοφάγους. Χρησιμοποιήθηκε επίσης σαν λούστρο σε κεραμικά είδη, το γνωστό Αιγυπτιακό σμάλτο. Για τους Αιγύπτιους το μπλε χρώμα είναι το χρώμα του ουρανού και κατ´ επέκταση του σύμπαντος. Συμβόλιζε επίσης το νερό και τον Νείλο. Ήταν το χρώμα της ζωής, της γονιμότητας και της αναγέννησης.

Το αιγυπτιακό μπλε (irtiu, sbedj) παραγόταν συνδυάζοντας τα οξείδια σιδήρου και χαλκού με πυριτικά άλατα και άλατα του ασβεστίου. Οι Αιγύπτιοι είχαν έναν ημιπολύτιμο λίθο, το lapis lazuli, που το έκαναν εισαγωγή από την περιοχή του σημερινού Αφγανιστάν και πολλές φορές τον άλεθαν για να φτιάξουν τη χρωστική ουσία. Επειδή όμως ήταν σχεδόν είδος πολυτελείας έψαχναν τρόπο παρασκευής συνθετικής χρωστικής ουσίας. Έτσι κατέληξαν στο χαλκό. Το χαρακτηριστικό μπλε χρώμα προκύπτει από το βασικό συστατικό του, τα άλατα του χαλκού και ποικίλει από το ανοιχτό γαλάζιο μέχρι το βαθύ μπλε ανάλογα με την επεξεργασία. Αν είναι χοντροκομμένος τότε το χρώμα που βγαίνει είναι πλούσιο, σκούρο μπλε, ενώ αν έχει τριφτεί καλά βγαίνει ένα απαλό γαλάζιο. Στη συνέχεια ένα μείγμα από άλατα ασβεστίου, χαλκού και πυριτικό νάτριο ή κάλιο θερμαινόταν στους 850-950 βαθμούς Κελσίου, οπότε προέκυπτε η τελική μορφή πυριτικού χαλκού και ασβεστίου.

Από την Αίγυπτο στην Ελλάδα και την Πομπηία

Η τέχνη και τα μυστικά της χρωστικής ουσίας πέρασαν τα σύνορα της Αιγύπτου. Τη συναντούμε σε όλη τη Μεσόγειο. Βρέθηκε σε πολλά αρχαία ελληνικά και ρωμαϊκά αντικείμενα, σε αγάλματα στον Παρθενώνα και σε τοιχογραφίες στην Πομπηία. Παρά την ευρεία χρήση της, η μπλε αυτή χρωστική ουσία έπαψε σταδιακά να χρησιμοποιείται μετά το τέλος της Ρωμαϊκής εποχής. Τον 19ο αιώνα, το Αιγυπτιακό μπλε ήρθε πάλι στο προσκήνιο. Οι ανασκαφές στην Πομπηία αποκάλυψαν ότι πολλές τοιχογραφίες είχαν αυτή την ουσία και αυτό κίνησε την περιέργεια των επιστημόνων να ερευνήσουν την ακριβή σύσταση της ουσίας. Πειράματα έδειξαν ότι είχε μία μοναδική ιδιότητα να αντανακλά υπέρυθρες ακτίνες όταν πέφτει πάνω του κόκκινο φως. Αυτό δεν είναι ορατό με γυμνό μάτι επειδή η ανθρώπινη όραση δεν μπορεί να δει τις υπέρυθρες ακτίνες. Γι' αυτό οι μοναδικές του ιδιότητες κάνουν το αιγυπτιακό μπλε κατάλληλο για πολλές εφαρμογές στη σύγχρονη επιστήμη, όπως στις τηλεπικοινωνίες και τη βιοϊατρική. Όλα αυτά είναι ακόμα σε πρώιμο στάδιο, αλλά φαίνεται ότι η αρχαιότερη χρωστική ουσία στον κόσμο έχει λαμπρό μέλλον.

Πηγή : webexhibits

Νέα στοιχεία για τον ρόλο της πρωτεΐνης της μακροζωίας

Πηγή σχήματος: Yale University  

Είναι ήδη γνωστό ότι η πρωτεΐνη Κλωθώ παίζει καθοριστικό ρόλο στην ρύθμιση της μακροζωίας και του μεταβολισμού. Αμερικανοί ερευνητές τώρα αποκαλύπτουν την τρισδιάστατη δομή της β-Κλωθούς, φωτίζοντας έτσι τον περίπλοκο μηχανισμό της και τις θεραπευτικές της δυνατότητες.

Σύμφωνα με άρθρο που δημοσιεύεται στο Nature, τα νέα στοιχεία ενδεχομένως να αλλάξουν πολλές θεραπείες που αφορούν στη διαχείριση παθήσεων, όπως ο διαβήτης, η παχυσαρκία και διάφορες μορφές καρκίνου.

Η Κλωθώ, που έχει πάρει το όνομά της από την πρώτη από τις τρεις Μοίρες (τις δυνάμεις που σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία ευθύνονται για τα καλά και τα κακά της ζωής κάθε θνητού από τη γέννηση μέχρι τον θάνατό του) είναι μια οικογένεια δύο υποδοχέων-πρωτεϊνών στην επιφάνεια των κυττάρων συγκεκριμένων ιστών. Οι πρωτεΐνες προσδένονται σε μια οικογένεια ορμονών, τις ενδοκρινικές FGFs, που ρυθμίζουν καίριας σημασίας μεταβολικές διαδικασίες στο ήπαρ, τους νεφρούς και τον εγκέφαλο, μεταξύ άλλων οργάνων.

Για να κατανοήσουν καλύτερα τη δράση της β-Κλωθούς, οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Γέιλ, χρησιμοποίησαν κρυσταλλογραφία, μια τεχνική υψηλής ευκρίνειας για να μελετήσουν την τρισδιάστατη δομή των πρωτεϊνών αυτών.

Οι ειδικοί παρατήρησαν ότι, η β-Κλωθώ είναι ο κύριος υποδοχέας που προσδένεται στην FGF21, την ορμόνη που παράγεται σε συνθήκες πείνας. Όταν προσδένεται στην β-Κλωθώ η FGF21 διεγείρει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και τον μεταβολισμό της γλυκόζης, προκαλώντας απώλεια βάρους. Η νέα αυτή πληροφορία για τη σχέση β-Κλωθούς και FGF21 μπορεί να συντελέσει στην ανάπτυξη θεραπειών για τον διαβήτη τύπου 2 στα παχύσαρκα άτομα.

Επίσης, η μελέτη έδειξε ότι ένα σχετικό ένζυμο, η γλυκοσιδάση, που διασπά τα σάκχαρα, εξελίχθηκε σε υποδοχέα μιας ορμόνης που μειώνει το σάκχαρο του αίματος.

Στόχος των ερευνητών είναι να παράγουν εργαστηριακά καλύτερες ορμόνες και αναστολείς, να κάνουν πειραματικές μελέτες και τελικά να σχεδιάσουν κλινικές δομικές που μακροπρόθεσμα θα οδηγήσουν σε αποτελεσματικότερες θεραπείες σοβαρών παθήσεων, όπως ο καρκίνος του ήπατος και τα οστικά προβλήματα, μεταξύ άλλων. 

Πηγή : health.in.gr

«Επανάσταση» από μέθοδο μετατροπής φυσικού αερίου σε πετρέλαιο

Αμερικανοί επιστήμονες ανακοίνωσαν ότι ανακάλυψαν μια νέα πιο απλή, πιο φθηνή και πιο φιλική για το περιβάλλον μέθοδο βιομηχανικής μετατροπής του φυσικού αερίου σε υγρά καύσιμα και άλλα χημικά παράγωγα. Η ανακάλυψη μπορεί μελλοντικά να παίξει καταλυτικό ρόλο για την απεξάρτηση από τα παράγωγα του πετρελαίου.

Το εμπόδιο

Σχεδόν οποιοδήποτε υγρό καύσιμο ή χημικό παράγωγο που παράγεται από την επεξεργασία του πετρελαίου, είναι επίσης δυνατό να προκύψει και από το φυσικό αέριο. Αυτό όμως δεν γίνεται μέχρι σήμερα, επειδή με την υπάρχουσα τεχνολογία το κόστος μετατροπής του αερίου είναι πολύ υψηλό, με συνέπεια τα παράγωγα του αερίου να μην είναι καθόλου ανταγωνιστικά σε σχέση με τα πολύ φθηνότερα παράγωγα του πετρελαίου.

Το μεθάνιο κυρίως, καθώς επίσης το αιθάνιο και το προπάνιο, είναι τα βασικά συστατικά του φυσικού αερίου. Όλα ανήκουν στην κατηγορία των απλών υδρογονανθράκων που λέγονται αλκάνια, η μετατροπή των οποίων όμως σε βενζίνη και πετρέλαιο ντίζελ ή σε άλλα χρήσιμα για τη χημική βιομηχανία παράγωγα όπως οι ολεφίνες (ή αλκένια), έχει αποδειχτεί σχεδόν απαγορευτική υπόθεση από άποψη κόστους με βάση τις υπάρχουσες τεχνολογίες.

Όμως η νέα «έξυπνη» τεχνολογία μετατροπής του αερίου φιλοδοξεί να ανατρέψει ακριβώς αυτή την ισορροπία υπέρ του πετρελαίου. Η ανακάλυψη έρχεται σε μια εποχή που όλες οι χώρες αναζητούν εναλλακτικές φθηνές και καθαρές ενεργειακές πηγές, ενώ ειδικότερα στις ΗΠΑ (τον κορυφαίο πλέον παραγωγό αερίου διεθνώς) η παραγωγή αερίου έχει εκτιναχθεί χάρη και στη νέα -επίμαχη- τεχνική της υδραυλικής ρωγμάτωσης

Ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή χημείας Ρόι Περιάνα, διευθυντή του Κέντρου Ενέργειας και Υλικών του Ινστιτούτου Ερευνών Scripps ανέπτυξαν μια νέα διαδικασία που όπως υποστηρίζουν είναι λιγότερο πολύπλοκη από τις συμβατικές μεθόδους, ενώ χρησιμοποιεί πολύ λιγότερη θερμότητα (άρα είναι λιγότερο ενεργοβόρα), καθώς και υλικά χαμηλού κόστους.

Προς το παρόν, η καινοτομική τεχνολογία δεν είναι έτοιμη για άμεση εφαρμογή στην παραγωγή και για εμπορική αξιοποίηση, καθώς απαιτούνται νέες έρευνες και βελτιώσεις της. Όμως -αν όλα πάνε καλά- εκτιμάται ότι η τεχνική θα μπορεί να είναι έτοιμη για πρακτική εφαρμογή σε τρία χρόνια και το πρώτο πιλοτικό εργοστάσιο να κατασκευαστεί μετά από ένα ακόμη έτος.

Τα οφέλη

Ο Ρόι Περιάνα δεν δίστασε να δηλώσει -ίσως με υπερβολική αισιοδοξία- ότι η νέα τεχνολογία θα μπορούσε να φέρει πραγματική ενεργειακή επανάσταση, μεταμορφώνοντας σταδιακά την παγκόσμια οικονομία από μία οικονομία του πετρελαίου σε μια οικονομία του φυσικού αερίου. «Αυτό θα αύξανε την ενεργειακή ασφάλεια και θα ευνοούσε τη βιωσιμότητα, καθώς το φυσικό αέριο είναι πιο καθαρό από το πετρέλαιο και τον άνθρακα», υποστηρίζει ο ερευνητής. Η ανακάλυψη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Science».

Όσο πάντως κι αν ακούγεται υπεραισιόδοξο, ο γεωπολιτικός ρόλος του αερίου αναβαθμίζεται και οι δυτικές χώρες ήδη αναζητούν εναλλακτικές λύσεις για να μειώσουν την εξάρτησή τους από το ρωσικό αέριο.

Πηγή : Βήμα Science

Ένας καινοτόμος καταλύτης μετατρέπει το μεθάνιο σε καύσιμα

O καταλύτης αποτελείται από ένα νέου τύπου κράμα πλατίνας και χαλκού

Το μεθάνιο του σχιστολιθικού αερίου μετατρέπει αποτελεσματικά σε καύσιμα υδρογονανθράκων ένας καινοτόμος καταλύτης, τον οποίο δημιούργησαν έλληνες χημικοί μηχανικοί σε Βρετανία και ΗΠΑ, σε συνεργασία με ξένους συναδέλφους τους. O καταλύτης αποτελείται από ένα νέου τύπου κράμα πλατίνας και χαλκού. 

Η πλατίνα ή το νικέλιο διασπά τους χημικούς δεσμούς άνθρακα-υδρογόνου του μεθανίου, το οποίο υπάρχει στο σχιστολιθικό αέριο, όμως η διαδικασία αυτή προκαλεί τη λεγόμενη οπτανθρακοποίηση, δηλαδή το μέταλλο σταδιακά καλύπτεται από ένα στρώμα άνθρακα, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη πλέον η χημική διαδικασία της κατάλυσης πάνω στην επιφάνεια του μετάλλου.

Ο νέος καταλύτης, χάρη στο πρωτοποριακό κράμα του, είναι ανθεκτικός στην οπτανθρακοποίηση, συνεπώς διατηρεί την αποτελεσματικότητά του και επιπλέον απαιτεί λιγότερη ενέργεια για να διασπάσει τους χημικούς δεσμούς των άλλων υλικών.

Ο Μ. Σταματάκης αποφοίτησε από τη Σχολή Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ το 2004, πήρε το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο Ράις του Χιούστον (Τέξας) και από το 2012 διδάσκει στο UCL.
Η Μ. Φλυτζάνη - Στεφανοπούλου αποφοίτησε επίσης από τους Χημικούς Μηχανικούς του ΕΜΠ και πήρε το διδακτορικό της από το Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, ενώ από το 1994 διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Ταφτς, έχοντας προηγουμένως εργαστεί στο ΜΙΤ και στη NASA. Θεωρείται μια από τις σημαντικότερες ερευνήτριες στο πεδίο των καταλυτών διεθνώς και έχει κατ' επανάληψη βραβευτεί για το έργο της. 
Σήμερα οι διαδικασίες μετατροπής του μεθανίου σε καύσιμα είναι άκρως ενεργοβόρες, απαιτώντας θερμοκρασίες περίπου 900 βαθμών Κελσίου. Με το νέο καταλύτη δε χρειάζεται να ξεπερνούν τους 400 βαθμούς, πράγμα που επιτρέπει σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Μιχαήλ Σταματάκη της Σχολής Χημικών Μηχανικών του Πανεπιστημιακού Κολεγίου του Λονδίνου (UCL), που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό Χημείας "Nature Chemistry", συνδύασαν πειραματικές και υπολογιστικές μεθόδους, για να δείξουν την αποτελεσματικότητα του νέου καταλύτη.

Διαπιστώθηκε ότι η πλατίνα διασπά τους δεσμούς άνθρακα-υδρογόνου του μεθανίου και ο χαλκός βοηθά στο «ζευγάρωμα» μορίων υδρογονανθράκων διαφορετικού μεγέθους, κάτι που ανοίγει το δρόμο για τη μετατροπή του μεθανίου σε χρήσιμα καύσιμα. Ακόμη, οι επιστήμονες έδειξαν ότι το κράμα είναι πολύ σταθερό και απαιτεί μόνο μια πολύ μικρή ποσότητα πλατίνας για να δουλέψει, κάτι σημαντικό για το κόστος του καταλύτη.

 «Χρησιμοποιήσαμε υπερυπολογιστές για να μοντελοποιήσουμε πώς συμβαίνουν οι χημικές αντιδράσεις, δηλαδή τη διάσπαση και τη δημιουργία των δεσμών σε μικρά μόρια πάνω στην επιφάνεια του κράματος του καταλύτη, καθώς επίσης να προβλέψουμε την απόδοσή του σε μεγάλες κλίμακες» δήλωσε ο Σταματάκης. 

Σημαντική συμβολή στην ανακάλυψη είχε και η άλλη επικεφαλής της έρευνας, η διακεκριμένη καθηγήτρια Μαρία Φλυτζάνη - Στεφανοπούλου του Τμήματος Χημικών & Βιολόγων Μηχανικών και διευθύντρια του Εργαστηρίου Νανοκατάλυσης και Ενέργειας του Πανεπιστημίου Ταφτς των ΗΠΑ. Όπως είπε, «ο επόμενος στόχος θα είναι η αξιοποίηση του καταλύτη σε βιομηχανικές εφαρμογές».

Στη μελέτη συμμετείχε και ο καθηγητής Θεωρητικής Χημείας του UCL Άγγελος Μιχαηλίδης. Η ερευνητική ομάδα, σύμφωνα με πληροφορίες του Αθηναϊκού και Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων, σχεδιάζει τώρα να αναπτύξει περαιτέρω καταλύτες που θα είναι εξίσου ανθεκτικοί στην οπτανθρακοποίηση, η οποία παραδοσιακά πλήττει τα μέταλλα που χρησιμοποιούνται για κατάλυση.

Πηγή : ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ζεμάτισμα και χλωροφύλλη

Μαγειρεύοντας κρέας, συνήθως με φασολάκια ή αρακά, παρατηρούμε την όχι και τόσο ευχάριστη απώλεια του πράσινου χρώματος των λαχανικών παρά την ωραία γεύση του φαγητού.

Για τον λόγο αυτό, ζεματίζουμε πρώτα τα λαχανικά μας, βυθίζοντάς τα δηλαδή για μερικά λεπτά σε κοχλάζον νερό και στη συνέχεια τα βυθίζουμε σε παγωμένο νερό. Τα προσθέτουμε στο τελείωμα της παρασκευής μας διατηρώντας έτσι το λαμπρό πράσινο χρώμα τους. Μερικά λεπτά είναι αρκετά για να εξουδετερώσουν τη δράση των ενζύμων (πολυφαινολικές οξειδάσες) εκείνων που προκαλούν το γνωστό σε όλους μας καφέτιασμα (θυμηθείτε τα μήλα τα οποία έρχονται σε επαφή με τον αέρα για μερικά λεπτά).

Πολλοί μάγειρες ορθά χρησιμοποιούν λεμόνι το οποίο περιέχει βιταμίνη C (ασκορβικό οξύ) ή ξινό (κιτρικό οξύ) για να εξουδετερώσουν τα ένζυμα αυτά κάτι όμως το οποίο δεν λειτουργεί σωστά όταν έχουμε υψηλές θερμοκρασίες (μαγείρεμα).
Γιατί όμως το λαμπρό πράσινο δεν παραμένει στα λαχανικά ακόμα και μετά το ζεμάτισμα; 

Στο σημείο αυτό, περνάμε από τη γαστρονομία στη χημεία. Ακούμε πολλούς να λένε ότι πρέπει να διορθώσουμε τη χλωροφύλλη. Η χλωροφύλλη έχει διάφορες μορφές: a, b, c και d οι οποίες έχουν κύρια αλυσίδα στο μόριό τους την φυτόλη. Κατά την επεξεργασία των τροφίμων σχηματίζονται οι φαιοφυτίνες. Εκεί χάνεται το κεντρικό άτομο του μαγνησίου δίνοντας μια αντίδραση μη αντιστρεπτή και ένα χρώμα μη επιθυμητό. Για την αποφυγή αυτού, προτείνεται η αύξηση του pH του νερού προσθέτοντας όξινο ανθρακικό νάτριο, τη γνωστή μαγειρική σόδα ή και στάχτη. Άλλη τεχνική επίσης για τη διατήρηση του πράσινου χρώματος είναι και η χρήση CO₂ (διοξείδιο του άνθρακα), πράγμα ανέφικτο σε μία κουζίνα μιας και απαιτεί ειδικό εξοπλισμό ή πολλές … σόδες.

Πηγή : culinarylab

Πόση ώρα άσκησης ... καίει ένα «απαγορευμένο» γεύμα ;

Ένα λαχταριστό burger, μία αχνιστή πίτσα ή ένα δροσερό σάντουιτς μπορούν εύκολα να κάνουν τον καθένα μας να υποκύψει στον πειρασμό του fast food. Tόσο κακό είναι αυτό πια ;

Εξάλλου πόσες θερμίδες μπορεί να έχει ένα έτοιμο φαγητό ;

Σύμφωνα πάντως με έρευνα του πανεπιστημίου του Harvard τo 25% των ανθρώπων που ρωτήθηκαν, υποτίμησαν τη θερμιδική αξία συγκεκριμένων προϊόντων fast food, τουλάχιστον κατά 500 «μονάδες».

Κατά μέσο όρο, οι ενήλικες και τα παιδιά νόμιζαν ότι έτρωγαν 175 θερμίδες λιγότερες από ό, τι πραγματικά έπαιρναν, ενώ οι έφηβοι υπολόγιζαν τουλάχιστον 259 θερμίδες λιγότερες από την πραγματική αξία ενός fast food.

Ωστόσο, σε μια άλλη μελέτη από το Texas Christian University, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μενού τροφίμων, το οποίο ανέφερε το χρόνο που χρειάζεται να αφιερώσει κάποιος περπατώντας, προκειμένου να «κάψει» τις θερμίδες του προϊόντος που κατανάλωσε. Με τον τρόπο αυτό, μπορεί ο καταναλωτής να επιλέξει έναν υγιεινότερο γεύμα. Μπορείτε να μαντέψετε πόση άσκηση θα χρειαστείτε αν υποκύψετε σε ένα burger για παράδειγμα ;

1η Επιλογή

Διπλό, μεγάλο burger με σαλάτα λαχανικών και dressing και ένα μεσαίου μεγέθους παγωμένο τσάι μπορεί να ακούγεται γευστικότατο και δελεαστικό αλλά γνωρίζετε πόση προπόνηση θα χρειαστείτε για να χάσετε τις θερμίδες που τόσο «ελαφρά τη καρδία» καταναλώσατε ;

Η αλήθεια είναι ότι ούτε λίγο ούτε πολύ, θα χρειαστείτε 57 λεπτά jogging για να απαλλαγείτε από τις περίπου 455 θερμίδες του γεύματός σας.

2η Επιλογή

Διπλό cheeseburger, πατάτες τηγανητές, σοκολατένιο ρόφημα και όλα αυτά σε παιδική εκδοχή. Αυτό το παιδικό γεύμα, υπολογίζεται περίπου στις 840 θερμίδες και για να το χάσετε θα πρέπει να παίζετε …φρίσμπι για 4 ώρες και 3 λεπτά ;

3η επιλογή

Μία μέτρια πίτσα, στην πιο απλή της εκδοχή, ακούγεται σχεδόν «ακίνδυνη», είναι όμως; Για να κάψετε μόνο ένα κομμάτι της πίτσας, δηλαδή τις 210 θερμίδες του, θα χρειαστεί να κάνετε ποδήλατο για 22 λεπτά και με ταχύτητα περίπου 20-22 χλμ την ώρα, μάλιστα. Και μη ξεχνάτε, ότι μιλάμε μόνο για ένα κομμάτι. Γιατί αν την καταναλώσετε όλη, απλά πολλαπλασιάστε επί 8 και τις θερμίδες και τα λεπτά.

4η επιλογή

Μία έτοιμη κοτοσαλάτα, με τη συνοδεία ενός περιποιημένου καφέ, αν μη τι άλλο θα έπρεπε να είναι... υγιεινή επιλογή. Εξάλλου το κοτόπουλο είναι ψητό, το dressing ελαφρύ και η σαλάτα...πρασινάδα. Αυτή θα ήταν η πραγματικότητα σε έναν θερμιδικά «δίκαιο» κόσμο.

Στην πραγματικότητα, μία τέτοια σαλάτα υπολογίζεται ότι έχει περίπου 481 θερμίδες, τις οποίες γα να χάσετε πρέπει να επιδοθείτε σε μέτριας έντασης «κοιλιακούς» για …93 λεπτά ασταμάτητα.

Να διευκρινιστεί ότι οι συγκεκριμένοι υπολογισμοί βασίζονται σε έναν μέσο ενήλικα περίπου 75 κιλά, ενώ ο χρόνος της κάθε άσκησης ποικίλλει ανάλογα με την ένταση και το επίπεδο εκγύμνασης στο οποίο βρίσκεται ο κάθε άνθρωπος.

Παρόλα αυτά, αναρωτηθείτε αξίζει τον κόπο τελικά ;

Η γεύση "ουμάμι"

Η γεύση ουμάμι συνδέεται με την περιεκτικότητα μιας τροφής σε πρωτεΐνες και τυπικό παράδειγμα γεύσης ουμάμι αποτελεί η γεύση του ψητού μπέικον και των ωριμασμένων τυριών (π.χ. παρμεζάνα, ροκφόρ). Είναι πολύ περίεργο, αλλά, ενώ οι άνθρωποι τη γεύονται σχεδόν καθημερινά και έχει στην ουσία ανακαλυφθεί πριν ένα αιώνα, η πέμπτη γεύση για πολύ καιρό παρέμεινε άγνωστη.

Η ανακάλυψή της, το 1909, οφείλεται στον καθηγητή χημείας του αυτοκρατορικού πανεπιστημίου του Τόκιο Kikunae Ikeda. Αυτός παρατήρησε ότι η βάση για μια γιαπωνέζικη σούπα είχε μια ήπια γεύση, αλλά σαφώς διαφορετική από τις γνωστές τέσσερις. Η γεύση αυτή οφειλόταν στο θαλασσινό φυτό Laminaria japonica. Ο Ikeda απομόνωσε το βασικό γευστικό συστατικό του με κλασικές χημικές μεθόδους και τελικά κρυστάλλωσε μια ουσία με χημικό τύπο C₅H₉NO₄, που ήταν το γλουταμινικό (ή γλουταμικό) οξύ. Ονόμασε τη νέα γεύση ουμάμι (umami), από την γιαπωνέζικη λέξη umai, που αποδίδεται "νοστιμότατο" ή "γευστικότατο". Η απόδοση της νέας γεύσης θα μπορούσε να γίνει επίσης και με τις λέξεις πικάντικη (savoury) ή κρεατώδης (meaty).

Η επιστημονική κοινότητα δέχτηκε την ανακάλυψη αυτή με δυσπιστία. Εξάλλου, η γεύση ουμάμι θεωρείτο ανέκαθεν ως ξεχωριστή γεύση στην Ασιατική κουζίνα, όχι όμως και στη Δυτική. Ένα εμπόδιο ίσως ήταν η γλώσσα, αφού η λεπτομερής παρουσίαση έγινε από τον Ikeda στα γιαπωνέζικα. Ένα άλλο εμπόδιο ήταν ότι η γεύση αυτή είναι ήπια, ακόμα και σε υψηλές συγκεντρώσεις γευσιγόνων. Ακόμα περισσότερο, υψηλές συγκεντρώσεις γλουταμινικών συνοδεύονται και από τα αντίστοιχα κατιόντα (π.χ. Να⁺), η αλμυρή ή ξινή γεύση των οποίων, μπορεί να προκαλέσει σύγχυση.

Τη δεκαετία του 1980 και μετά, άρχισαν σε μεγαλύτερη έκταση έρευνες για τη γεύση ουμάμι και τις διάφορες ουσίες που την προκαλούν. Η σχετικά πρόσφατη (2000 και 2002) ανακάλυψη από διαφορετικές ομάδες επιστημόνων ότι ως γευστική αίσθηση διαθέτει ξεχωριστούς γευστικούς υποδοχείς, την εντάσσει πλέον στις βασικές γεύσεις. Έτσι δικαιώνεται και η πρωτοποριακή εργασία του Ikeda. Ας σημειώσουμε εδώ ότι η μετάφραση στα αγγλικά της εργασίας του έγινε το Νοέμβριο του 2002. . .

Γλουταμινικό μονονάτριο (όξινο γλουταμινικό νάτριο, MSG)

Το γλουταμινικό μονονάτριο απαντά στο κρέας και η ποσότητά του αυξάνεται καθώς το κρέας σιτεύει και οι πρωτεΐνες του διασπώνται. Δεν έχει γεύση και άρωμα κρέατος, αλλά μαζί με τη μονοφωσφορική ινοσίνη (ΙΜΡ) ενισχύουν το ένα τη δράση του άλλου και είναι υπεύθυνα για τη γεύση του κρέατος. Το MSG είναι φτηνότερο και περισσότερο διαθέσιμο από τα δύο, έτσι προστίθεται σε διάφορα φαγητά για να ενισχύσει τη γεύση τους.

Διαφορετικά κρέατα περιέχουν MSG και ΙΜΡ σε διαφορετικές αναλογίες, γεγονός που τα κάνει να έχουν διαφορετικές γεύσεις. Έτσι, το μοσχαρίσιο κρέας περιέχει διπλάσια ποσότητα MSG από το χοιρινό, αλλά την ίδια ποσότητα ΙΜΡ.

Τα μανιτάρια (ιδίως το είδος Pleurotus ostreatus) είναι επίσης πλούσια σε πρωτεΐνες που έχουν ως συστατικό το γλουταμινικό οξύ, που τους δίνει την ήπια γεύση κρέατος και τα καθιστά ικανά να συνοδεύουν και να ενισχύουν τη γεύση διάφορων πιάτων.

Πηγή : umami.info

Αλκοτέστ: Στα πόσα ποτά υπερβαίνουμε το νόμιμο όριο ;

Σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία ένας οδηγός θεωρείται ότι υπερβαίνει το νόμιμο όριο κατανάλωσης αλκοόλ, όταν το ποσοστό οινοπνεύματος στον οργανισµό του είναι από 0,50 γραμμάρια ανά λίτρο αίματος (μετά από αιμοληψία) ή πάνω από 0,25 χιλιοστά του γραμμαρίου, ανά λίτρο εκπνεόμενου αέρα (αλκοτέστ).
Την περίοδο των γιορτών καταγράφεται αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ. Ωστόσο η Τροχαία καραδοκεί, υποβάλλοντας σε ελέγχους τους τολμηρούς που συνδυάζουν αλκοόλ και οδήγηση. Ποιο είναι το νόμιμο όριο κατανάλωσης και με πόσα ποτά το υπερβαίνουμε ;
Σύμφωνα με τη Eurostat, η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει έναν από τους υψηλότερους δείκτες θανατηφόρων τροχαίων στην Ευρώπη (8,64 ανά 100.000 κατοίκους έναντι ευρωπαϊκού μ.ο. 5,82). 
Η ποσότητα του αλκοόλ που είναι ικανή για να φτάσουμε το ανωτέρω όριο, ενδεικτικά είναι:  κατανάλωση 490ml μπύρας (ένα ποτήρι μεγάλο), 200 ml κρασιού, 60 ml ούζου, 55ml ουίσκι ή βότκας. 

Εν ολίγοις δηλαδή όσο μεγαλύτερη είναι η περιεκτικότητα ενός ποτού σε αιθυλική αλκοόλη τόσο λιγότερη ποσότητα είναι ικανή για να μας οδηγήσει στο νόμιμο όριο κατανάλωσης.

Το ποτό αιτία των τροχαίων ατυχημάτων

Η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί βασική αιτία των τροχαίων ατυχημάτων σύμφωνα με διεθνείς μελέτες που δείχνουν ότι οι νεαροί άνδρες είναι τα βασικά θύματα σε εορταστικές περιόδους. 

Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι, το 64% των τροχαίων ατυχημάτων που οφείλονται σε κατανάλωση αλκοόλ την ημέρα της Πρωτοχρονιάς συμβαίνει τις πρώτες πρωινές ώρες, γεγονός που αποδεικνύει τη σύνδεση που υπάρχει μεταξύ της κατανάλωσης αλκοόλ τη συγκεκριμένη ημέρα και τα οδικά τροχαία ατυχήματα.

Πηγή : health.in.gr

Tα σημαντικότερα επιστημονικά επιτεύγματα του 2017 - "Science"

Κάθε χρόνο οι συντάκτες του επιστημονικού περιοδικού  Science καταρτίζουν τη λίστα με τα σημαντικότερα επιστημονικά επιτεύγματα της χρονιάς που κλείνει. Για το 2017, την πρώτη θέση καταλαμβάνει η πρώτη πλήρης παρατήρηση της συγχώνευσης νετρονίου με αστέρα χάρη στην ανίχνευση των βαρυτικών κυμάτων. 

Ωστόσο, η λίστα περιλαμβάνει και πολλά άλλα επιτεύγματα, από την ανακάλυψη του αρχαιότερου πάγου έως την πρώτη θεραπεία για τη νωτιαία μυική ατροφία. 

Δείτε στο βίντεο που ακολουθεί τα σημαντικότερα επιστημονικά επιτεύγματα του 2017. 

Το πρώτο τεχνητό γλυκαντικό : Σάπα

To πρώτο τεχνητό γλυκαντικό στην ιστορία είναι από την εποχή της αρχαίας Ρώμης, η σάπα. Έχει μια παράξενη ιστορία, που δείχνει πόσο η επιθυμία για το γλυκό ξεπερνάει άλλες ανάγκες.

Το μέλι από μόνο του ποτέ δεν ήταν ικανοποιητική λύση στην απαίτηση για τη γλύκανση του φαγητού και στην αυτοκρατορική Ρώμη η ζάχαρη ήταν ένα πολύ σπάνιο είδος εισαγόμενο από την Ανατολή.

Η σάπα ήταν εύκολη στην παρασκευή και τη χρησιμοποιούσαν σαν πρόσθετο στις σάλτσες. Το πόσο δημοφιλής ήταν φαίνεται και από το γεγονός ότι περιλαμβάνεται σε 85 συνταγές του μπεστ-σέλερ της Ρώμης "Εγχειρίδιο μαγειρικής του Απίκιου".

Οι οινοπαραγωγοί τη χρησιμοποιούσαν για να βελτιώσουν την ποιότητα και για να αυξήσουν τη διάρκεια ζωής των κρασιών. Οι Έλληνες ανακάλυψαν αυτή τη μικρή απάτη και τη χρησιμοποίησαν, έτσι, παρ' όλο που τα ελληνικά κρασιά είχαν πολύ καλό όνομα, τα συνόδευσε και η φήμη ότι προκαλούν αποβολές κατά την κύηση.

Η καθαρή σάπα τρωγόταν από τις Ρωμαίες εταίρες για να προκαλέσει αποβολή σε περίπτωση ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης και επί πλέον επειδή έδινε ένα ελκυστικό ανοιχτό χρώμα προσώπου.

Οι Ρωμαίοι υποπτεύθηκαν ότι η σάπα δηλητηρίαζε την υγεία τους, αλλά συνέχισαν να την τρώνε. Οι κατηγορίες μεταξύ άλλων ήταν ότι προκαλεί κούραση, αδιαφορία και αναιμία.

Τελικά όλα ήταν αλήθεια, επειδή στην παρασκευή της έπαιρνε μέρος και ο μόλυβδος. Ο Πλίνιος ο πρεσβύτερος  που έζησε μεταξύ 23 μΧ και 74 μΧ περιέγραψε ότι η σάπα παρασκευαζόταν βράζοντας χυμό σταφυλιών, κατακάθια κρασιού ή ξινισμένο κρασί έως ότου η αλκοόλη και το νερό εξατμιστούν. Για καλή σάπα, έγραψε, είναι βασικό να χρησιμοποιηθεί τηγάνι από μόλυβδο.

Όλα μπορούν να εξηγηθούν με λίγη χημεία : η αλκοόλη του κρασιού μετατρεπόταν σε οξικό οξύ, το οποίο μαζί με τα υπόλοιπα οξέα του κρασιού προσέβαλαν το μόλυβδο και ένα από τα κύρια προϊόντα της αντίδρασης αυτής ήταν ο οξικός μόλυβδος (CH₃COO)₂Pb. Ωραίοι λευκοί κρύσταλλοι μπορούσαν να σχηματιστούν στη σάπα, που είχαν πράγματι πολύ γλυκιά γεύση. Όταν ταυτοποιήθηκε η χημική τους σύσταση το 18ο αιώνα, τους αποκάλεσαν ζάχαρη του μολύβδου.

Η σάπα λοιπόν τα έκανε όλα : γλύκαινε το φαγητό, συντηρούσε το κρασί σκοτώνοντας τα βακτήρια, προκαλούσε αποβολές και στειρότητα και το χρώμα του προσώπου γινόταν ανοιχτό, λόγω χρόνιας δηλητηρίασης από μόλυβδο, που προκαλεί αναιμία. Αλλά η χρόνια δηλητηρίαση από μόλυβδο προκαλεί και βλάβες στον εγκέφαλο, φτάνοντας μέχρι την παραφροσύνη.

Πολλοί ιστορικοί θεωρούν ότι είναι πολύ πιθανό η παρακμή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας να οφειλόταν σε δηλητηρίαση από μόλυβδο, καθώς εκτός από τη σάπα, στην καθημερινή ζωή των Ρωμαίων, ο μόλυβδος υπήρχε παντού : όχι μόνο στους σωλήνες νερού, τα μαγειρικά σκεύη και τα διάφορα δοχεία, αλλά και στα καλλυντικά τους.

Πάντως, είτε τους δηλητηρίασε ο μόλυβδος, είτε όχι, πρόλαβαν να οργανώσουν μερικά από τα πιο εξωφρενικά όργια στην ιστορία του κόσμου. . .